RAZİYE GÖK AKTAŞ / KONUK YAZAR

“İşkolları tehlike derecesine göre; asgari ücret belirlenmelidir. Bu yönde yasal düzenlemeye gidilmelidir.”

Her yıl çalışmamızın karşılığını almayı geleceğe yatırım yapmayı hedefliyor olmayı çok isteriz. Ancak, bu hedefleri hayal bile edemez olduk. Çünkü, hedefler hep tutmuyor ve her yıl bir önceki yıllara göre eriyoruz.

10 yıl öncesinde 2016 yılında bir asgari ücrete 9,9 gr altın alabiliyorken,  2025 in 1.ayında 6,8 gr, 2025 in 12. Ayında 3,84 gr altın alınabiliyor.

Aralık ayının vazgeçilmez konusu olan asgari ücret konusu bu yılda dillerde desten dolaşıyor.

Temsilciler temsil ettikleri kesimlerin lehlerine olabileceğini düşündükleri ve belirledikleri her yolu deneyeceklerdir.

Belirlenen tutara yılın ilk 3 ayı sevinen asgari ücretli sonrasında yine memnun olmayacaktır.  Keza İşveren kesimi de, her geçen gün artan maliyetini karşılamakta zorlanacaktır. Son yıllarda ülkemizde bir çok sektörün ucuz işçiliğin olduğu Mısır gibi ülkelere taşındığı durumu ortadadır.

Asgari ücret görüşmelerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı her iki kesimi de masa da görmek istediğini söylerken, işçi kesiminin temsilcisi  Türk-İş Başkanı komisyonun yapısında değişiklik olmadığı sürece masaya oturmayacağında ısrarcı tutumuna devam ediyor. Önümüzdeki hafta komisyon ilk toplantı için masaya oturacak

Asgari ücret komisyonu, uygulama yönetmeliğine göre  komisyon üyelerinden biri veya birkaçı masaya oturmasa da asgari ücret komisyonu katılan çoğunluk yeterliliği ile oylama çoğunluğu ile bir sonuca varacaktır.

Asgari ücret komisyonu işçi temsilcinin masaya oturmadığı durumda,   belki bir sonraki yeni yılda şu olabilir mi? Asgari ücret Sn Cumhurbaşkanının bir kararı ile belirlenir mi?  Olabilir.

Cumhurbaşkanlığı sistemi de hızlı karar almalar için gelmedi mi? Sn. Cumhurbaşkanı, Asgari ücret komisyon üyeleri masada fiziken bir araya gelemedi,  uyum sağlayamadığı, ben asgari ücretli çalışanımı belirsizlik durumunda  bekletemem der ve bir gece asgari ücrete ilişkin Cumhurbaşkanı kararını verir mi? Bence hiç olmayacak bir şey değildir.

Şu nu demek istiyorum, asgari ücretlinin haklarını savunmak için o masada olmak lazım. Asgari ücret tespit komisyonunun yapısındaki değişiklik için de mücadeleye devam etmek gerekiyor. Yoksa, temsilcilerin elinde temsil edilecek bir konu da kalmayabilir.

Asgari ücret komisyon yapısında değişiklik olması gerekli olmakla, bence başka değişikliklerinde olması gerekiyor.  Ne değişmesi lazım derseniz?

Sosyal güvenlik kurumu işyeri tescilleri faaliyet konusuna göre tehlike derecesi sınıflı şekilde tescil ediliyor. Komisyon tarafından asgari ücret bütün işkollarını kapsayacak şekilde belirleniyor. Oysaki bütün işkollarında çalışanlar aynı işi yapmıyor. 

İnşaatta çalışan kalıp ustasının aldığı asgari ücret ile, büro personelinin aldığı asgari ücret aynı  belirlenmemelidir.

İşkolları tehlike derecesine göre; asgari ücret belirlenmelidir. Bu yönde yasal düzenlemeye gidilmelidir.

  Asgari ücretle çalışan kesimin aldığı ücret gün geçtikçe eriyor. Bakınız;

2016 yılında 1.300,98 – TL net asgari ücret ile 9,9 gr altın alınabiliyor iken, 2023/1. Yarı yıldaki 8.506,80- TL asgari ücret ile 7gr altın, 2023/2.yarı yıldaki aylık 11.402,32- TL asgari ücret ile 6,74 gr altın , 2025 yılının 1. Ayında 22.104,67- TL net asgari ücret ile 6,87 gr altın, 2025 yılının 12. Ayında ise 22.104,67- TL asgari ücret ile 3,84 gr altın alınabiliyor.

 Bir asgari ücretli 2016 yılında aldığı bir aylığı ile 9,97 gr altın alabiliyor iken, bu gün 3,84 gr altın alabiliyor ise,  asgari ücretli borç yükünde ve hayalleri bile kalmadı demektir.

  2023 Genel seçimleri, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra oluşan hükümetin göreve başladığı ayda asgari ücretli, 6,74 gr altın alabiliyor iken, 2,5 yıllık hükümet  politikaları sonrasında 6,74 gr. yerine 3,84 gr altın alabiliyor.

   Bu gün asgari ücretlinin temel ihtiyaçlarının karşılanabilir durumu da elinden alınmış durumda.

Vatandaş yıllardır aynı şeyler konuşulduğu halde sonuçlarının değişmemiş olmasını görmekten yorulmuş durumda.

   Çalışan kesim hayatta kalma mücadelesini verirken, diğer tarafta işveren kesimi personel maaş ve sigorta primlerini ödemekte zorlanıyor iken, hükümetin uyguladığı politikalarını yeniden gözden geçirmesi gerektiği nettir.