RAZİYE GÖK AKTAŞ / KONUK YAZAR

Son günlerde, hükümetin kimisi şikayet nedenli, kimisi ihbar nedenli kimisi de başka nedenlerden bazı  belediyelere, karşı yürütülen soruşturma ve dava süreçleri ülke gündemini oldukça meşgul etmektedir.

Bu kısım adli/yargı sürecindeki konu olmakla, ben belediyelerin her yıl için Sayıştay denetim raporlarında geçen hususlar bağlamında bakmak istiyorum.

Aslında Sayıştay Başkanlığı denetim raporlarında bazı sorunların göz göre göre geliyor olduğunu anlatmış.

Belediyelerin, spor kulüpleri derneği ve sanatsal organizasyon şirketlerine geçilen kıyaklar, personel alımlarında niteliklerin sonradan hediye edilmesinde, ihaleli alımlar, ulaşım araçları/parça alımlarında, doğrudan alımlarda yaşananlar, hak etmeden ödenen hakkediş bedelleri, peşine düşülmeyen alacaklardan oluşan kamu zararı, henüz dinlemediğimiz konserlerin önceden ödenen bedelleri …ve… ve….

Şehre hizmet için gelen belediyelerin kamuyu zarara uğratacak iş ve işlemler yapması malum herkesçe kabul edilemez.

Kamu yararına fayda sağlamak için gelenlerin  belediye çatısı altına girdikten sonra, vatandaşa hizmet sunmak, vatandaşın işlerini kolaylaştırmak, zorluklarına destek olmak yerine yaptıkları ile vatandaşa örtülü yük bırakıyor olmamalıdır.

Kamu yararına bir koltuğa oturan kişi, kişisel çıkarlarına yenik düşmemeli, siyasi erk baskısına maruz kalmamalı, kalsa bile boğun eğmemelidir.

Tüm kamu-iktisadi kuruluşlarının yaptığı tüm çalışmalar TC Sayıştay Başkanlığı’nca  her yıl için denetime tabi tutuluyor ve bulguları raporlanıyor.

TC Sayıştay Başkanlığının raporlarına fırsat buldukça, ara ara bakarım.

Yaşadığım il belediyesine ilişkin 2023 yılı Sayıştay raporlarına baktığımda Belediyenin nerdeyse her biriminde bir olumsuz bulgu bulunmuş olduğunu gördüm.

Hepsini burada yer etmem mümkün değildi ve yoruma mahal vermemek içinde, Sayıştay raporunda geçen bazı bulguları  aynen buraya aktarmak istedim.

Bazılarımız uzun uzun yer alan raporları okuma fırsatı bulamayabiliriz.

TC.Sayıştay Başkanlığı’nın raporunda geçen her bulgu kendi içinde ayrı bir değerlendirme konusu olmakla, okuduğunuzda en önemli sorunun ahlak ve vicdan yoksunlaşması olduğunu göreceksinizdir.

Ülke olarak çözüm bekleyen sorunumuz kaybolan ahlak ve vicdan.

Aşağıdaki bulgular veya başkaca bulgular diğer bazı il, ilçe  belediyelerde de var.

Okuduktan sonra yorumu sizlere bırakıyorum….

TC Sayıştay 2023 yılı raporunda;

“….Belediyenin 2001-2018 dönemine ilişkin, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’ndan kaynaklı vergi alacakları ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’dan kaynaklı amme alacaklarından toplam 52.166.969,08 TL tutarındaki kısmının zamanaşımına uğratıldığı ve idare tarafından buna sebebiyet veren kişilere bu tutarların rücu edilmediği tespit edilmiştir.

…..yapılan incelemelerde; iş kapsamındaki ilk festival olan Foodfest Antalya Uluslararası Gastronomi Festivali’nin teknik şartnameye göre 9-11 Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleşmesi ön görülürken ertelenerek 1-3 Eylül 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmesine rağmen; henüz sözleşme kapsamında herhangi bir iş gerçekleştirilmeden 15.06.2023 tarihinde KDV hariç 4.000.000,00 TL tutarlı hakediş düzenlendiği ve Belediye tarafından söz konusu hakedişin ödeme emrine bağlandığı tespit edilmiştir.

….Belediye tarafından 60. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin teknik şartnamenin 10’uncu maddesinin yedinci fıkrasına istinaden, ülke gündemini etkileyecek toplumsal olumsuz olaylar nedeniyle iptal edildiği ve yükleniciye gerçekleştirdiği iş kalemleri karşılığında KDV hariç 4.750.000,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

…Belediye tarafından deprem bölgesinde kullanılmak üzere 4150.000,00 TL tutarlı mobil afet koordinasyon dorsesi alındığı, ancak dorsenin trafik tescil tarihinin 21.06.2023 olduğu ve deprem bölgesinde kullanılmadığı tespit edilmiştir.

……Yapılan incelemeler neticesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesin kapsamında ihalesi yapılan 2 adet elektrikli otobüs ile şarj ünitesinin yüklenici tarafından ihale fiyatı üzerinden finansal kiralama şirketine fatura edildiği, akabinde Belediye tarafından finansal kiralama sözleşmesine dayanılarak teslim alındığı, söz konusu finansal kiralama işlemi içinse herhangi bir ihale yapılmadığı görülmüştür.

Belediye tarafından 2022/25307 ihale kayıt numaralı “Antalya 2 Adet Solo Tip Elektrikli Otobüs (Şarj Üniteleri İle Birlikte) Alımı” işi kapsamında 16.03.2022 tarihinde yükleniciyle 9.544.000,00 TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığı; akabinde ihale kapsamındaki otobüs ve şarj ünitelerinin yüklenici tarafından sözleşme bedeli üzerinden finansal kiralama şirketine fatura edildiği, 02.08.2022 tarihinde Belediye ile finansal kiralama şirketi arasında imzalanan 60 ay vadeli ve 27.013.981,00 TL (Anapara: 9.544.000,00 TL, Faiz: 17.202.515,80 TL) tutarlı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında söz konusu otobüs ve şarj ünitelerinin Belediyenin kullanımına bırakıldığı tespit edilmiştir.

…Belediye tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/b maddesine istinaden doğrudan teminle gerçekleştirilen ve toplam tutarı 9.397.760,00 TL olan 5 adet konser hizmeti alımında, hizmetin ifasından önce kabul işlemlerinin ve ödemelerin yapıldığı görülmüştür.

.. 14.500.000,00 TL sözleşme tutarlı “Uluslararası Antalya Yörük Türkmen Festivali Organizasyon Hizmet Alımı” alımı işi kapsamında sözleşme imzalanan isteklinin (yüklenicinin) iş deneyimi belgesinin idari şartnamede belirtilen kriterlere uymadığı görülmüştür.

….yapılan incelemelerde; 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesine dayanılarak Antalya Sosyal Hizmetler A.Ş.’ye devredilen 8 işletmeden 7'sinin, Antalya Ulaşım Hizmetleri Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye devredilen 2 işletmeden 1'inin, Antepe İnşaat ve Ticaret A.Ş.’ye devredilen 4 işletmeden 2'sinin, Anset Özel Sağlık ve Eğitim Kültür İnşaat Ticaret Ltd. Şti.’ye devredilen 6 işletmeden 3’ünün, Anet Antalya İnşaat Turizm Sananayi ve Ticaret A.Ş.’ye devredilen 22 işletmeden 7’sinin, ve Ekdağ Ekmek Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye devredilen 39 işletmeden 13’ünün işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işletildiği tespit edilmiştir.

.. Yapılan incelemeler neticesinde, Orman Genel Müdürlüğünün 29.07.2022 tarihli ve 5109120 sayılı oluru ile 6831 sayılı Kanun'un 16’ncı maddesine dayanılarak, Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atık alanı olarak işletilmesine izin verilen, Antalya ili Kepez ilçesi Kızıllı mevkii Yeşilkaraman serisi 224 numaralı bölme içerisinde bulunan 40.267,50 m2 ’lik alan ile aynı yerde yol ve kantar tesisi olarak işletilmesine izin verilen 7.258,72 m2 ’lik alanın işletme haklarının; Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.01.2023 tarihli ve 82 sayılı kararına istinaden imzalanan 07.02.2023 tarihli protokolle Belediyenin iştiraki olan Antalya Sosyal Hizmetler A.Ş.’ye devredildiği, akabinde şirket tarafından bu alanlarının işletme haklarının 22.02.2023 tarihli protokol ile spor kulübü derneğine 1 yıllığına devredildiği tespit edilmiştir.

.. Belediye tarafından fuzuli şagillerden 12.10.2018-11.10.2023 tarihleri arasında geçen süre için ecrimisil toplamda 692.620,00 TL (her bir konut için 173.155,00 TL) talep edilse de, 31.12.2023 tarihi itibarıyla söz konusu ecrimisil bedellerinin tahsilatı gerçekleşmemiş ve tahliye işlemleri de yapılmamıştır.

…Belediyenin personel alımından sorumlu İnsan Kaynakları Anonim Şirketi tarafından beden işçisi, temizlik işçisi, filit (haşere ilaçlama) işçisi vb. adlar altında alınan personelin alımdan kısa bir süre sonra meslek kodları ile ücretleri değiştirilerek farklı unvanlarla (beden işçisi: Arkeolog, Temizlik işçisi: Güreş Antrenörü, Beden işçisi:Makine Mühendisi…), farklı birimlere nakillerinin yapıldığı görülmüştür.