RAZİYE GÖK AKTAŞ / KONUK YAZAR

“Denizlerimiz yardım çığlığı atıyor, mavi sese kulak ver”

Antalya’nın sıcaklarını Akdenizin maviliğinde serinletmeye çalıştığımız günlerden bir yazı daha geride bıraktık.

Yaz boyunca turistik yatlar sıra ile denizin tuzlu sularını yüzümüze savurarak kıyılardan uzaklaşıyor, doğanın sunduğu birbirinden güzel muhteşem koylara sıra ile demir atıyordu.

Herkesin yüzünde bir gülümse, denizle buluşmanın keyfi ve eğlenceli sohbetler ile güneşin batışına kadar süren yat turu unutulmaz anıların birikmesine neden olmuştu. 

Şimdiden seneye tekrar etme kararı alınmıştı bile. Seneye tekrar gittiğimizde aynı keyfi yaşamak elbette çok güzel olacaktı.

Doğa bize tüm muhteşemliğini sunmuştu. 

Doğada denizde, karada, havada bir çok canlı yaşıyor.

Denizlerimizin temizliği, temiz kalmasının sağlanması insan eli ile kirletilmemiş olması, denizdeki canlıların varlığının sürdürülebilir durumda olması birinci öncelik olmakla, sonra gelecek nesillerin denizlerde aynı keyfi yaşayabilmesi için son derece önemli. Denizdeki canlıların varlığının önemi karadaki canlıların varlığı için de son derece önemli. 

Denizlerimizi yeterince temiz tutuyor muyuz. 

4 tarafı denizlerle çevrili ülkemizde bir çok noktadan deniz araçları denizlerimizi kullanıyor. 

Deniz araçlarının denizlerimizi kirlettiği durumlarda ilgili kurumlar gerekli cezai yaptırımları uyguluyor. Ancak, cezai yaptırımlar yeterli oluyor mu? Bence olmuyor. 

Denizlerimizi yeterince temiz tutmuyoruz ve mevcut cezai yaptırımlar, kirleticileri durdurmakta maalesef yetersiz kalıyor.

Kirleten cezayı ödemeyi göze alabiliyor, 

Ticari gemiler, turistik yatlar için uygulanan para cezaları atık toplama tesislerine ödeyecekleri ücretlerden yada zaman kaybından bazen daha ekonomik görülebilir.

Binlerce koy, liman ve açık deniz rotası var. Sahil güvenlik ve ilgili bakanlıklar drone, kamera ve uydularla takip yapsa da her an her noktayı denetleyebilmeleri oldukça zor. Ayrıca, bir çok kirlilik  gece karanlığında veya açık denizde fark edilmeden gerçekleşiyor.

Sadece parasal ceza caydırıcılığı yetmediği aşikar iken, ayrıca yat bağlama lisanlarının iptal mi edilmesi lazım, tekneye el mi konulması lazım veya ağır para cezaları mı verilmesi lazım. 

MAVİ SES çok yüksek sesle yardım çığlığı atıyor. 

Mavi ses bize ne anlatıyor?  

Denizlerin temizliği sadece görsel bir güzellik değil, denizdeki oksijen üretimi, karadaki yaşamın nefes almasını sağlıyor. Plastikler, sintine atıkları ve evrensel atıklar deniz canlılarının besin zincirine karışıyor, balıklar aracılığı ile tekrar bizim tabağımıza konuyor.

Bu gün Antalya’da attığınız o keyifli tur, yarın deniz anası istilaları, deniz salyası veya ağır kokular nedeniyle bir kabusadönüşebilir. Doğa, insanoğlunun bıraktığı çöpü bir yere kadar tolere edebilir, sonrasında sistem tamamen çöker.

“Mavi sese kulak vermeliyiz. “

Öncelik toplumsal bilinç dönüşümü olmalıdır. 

Bununla birlikte yine cezai yaptırımların caydırıcılığı olabilir. 

Bunların dışında şöyle bir şey öneriyorum;  belediyelerin, kurum kuruluşların araştırma geliştirme birimleri çalıştırılmalı. Bu birimler  tarafından yazılımı merkezi sistemde takip edilecek bir cihaz geliştirilmelidir. Tüm deniz üstü araçlar bu seri sıra numaralandırılmış şekildeki  cihazları ilgili kurumdan alarak deniz araçlarına takmalıdır. Deniz üstü araçlar denize atık bıraktığında bu cihazlar merkezi sisteme sinyal (…. nolu deniz üstü araç atık bırakıyor) mesajı göndermelidir ve merkezi sistem bu deniz aracının ilerlemesini anında durdurmalıdır.  Özetle ana fikirlediğim bu cihaz ilgili tüm taraflarla ortak fikir paylaşımı ile  detaylıcageliştirilebilir. 

Mavi sese kulak verelim ve doğanın bize sunduğunu gelecek nesillerimizin de faydalanabilmesi için bu günden koruyalım.