NURİ SEZEN / KONUK YAZAR

Cumhurbaşkanlığı Yağlı Pehlivan Güreşlerinin 57 yıl sonratekrar yapılacağı haberleri üzerine 57 yıl önce ne yapılmışmerak ettim. Edindiğim bilgileri toplumcu sorumluluk adına güreş severlerle hatta herkesle paylaşmak istedim.

Türk Milletinin hayatında Güreşin tarihsel- geleneksel bir yeri olduğu bilinir. İslam öncesi, İslam sonrası da bu böyle…  Eski Türklerde güreş, toyların, şölenlerin bir parçası, yiğitlik ve güç gösterisi. Hatta Dede Korkut Hikayelerinde, bahadır kadınların dahi güreş tuttuğu anlatılır.

Yağlı güreş gelenekleri Osmanlı döneminde de sürdürüle gelmiş. Panayırlarda, düğünlerde, tarihi geleneksel, simgesel güreşler bugüne kadar süregelmiş. Padişahların, beylerin himayelerinde güreşçi himaye görmüş, güreş destek. Böylece nice cihan pehlivanları tüm dünyada Türklüğün gurur kaynağı olmuş hatta güreş Türklükle bir anılır olmuş.

En eski yağlı güreş organizasyonumuz 1361 yılında Elmalı Güreşleri, bundan dokuz yıl sonra Orhan Gazi Döneminde efsanelik Kırkpınar güreşleri doğmuştur. O gün bugün Türk yiğitliğinin, İslamiyet’e göre dualılığın simgesi Türk Yağlı Güreşleri sadece bizim hayatımızda görülür.

Türk Yağlı Güreşleri, Korunması gerekli insanlığın kültür mirası olarak UNESCO tarafından listeye alınmıştır.

Cumhuriyet döneminde Atatürk tarafından sempati, saygı, güç ve ahlak unsuru görülerek Türkün milli sporu kabul edilmiş. Güreşe ve pehlivanlara destek verilmiş, 1931 yılında “bengüreşirken arkamda Türk milletinin varlığını, şerefini düşünürüm” diyen Kurt dereli Mehmet pehlivanın bu sözlerini Atatürk büyük bir takdirle karşılamış, bizzat para ödüyle ödüllendirmiş. (Pehlivan bu ödülün Atatürk imzalı banka çekini tercih ederek parayı almamış) Bu söz Atatürk tarafından sporculara bir düstur olarak gösterilmiş.

Yine Atatürk tarafından Yağlı Güreşler Himaye-i Eftal (Çocuk Esirgeme Kurumu), Tayyare Cemiyeti yararına tertiplenmiş,desteklerde bulunmuş. 1923’den ölümü 1938’e kadar Türk Güreşini sahiplenme ve teşvik amacıyla Florya’daDolmabahçe’de, Ankara Hipodromda himayelerinde güreşler organize edilmiş.

İnönü ve Menderes dönemlerinde Sporun kurumlaşma çabaları dışında kişisel bir himaye çabası görülmez. 19 Mayıs 1969 yılında Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay Ankara Hipodromda “Cumhurbaşkanlığı Yağlı güreş Turnuvası” düzenlemiş bu turnuvada Aydın Demir Başpehlivan olmuş.

Aradan 57 yıl geçmesine rağmen Yağlı güreşin Atatürk çizgisindeki sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan’ın bu organizasyonu 26 Eylül 2026 tarihinde Atatürk Hava Limanı Millet Bahçesinde gerçekleşiyor.

Atatürkçü bu çizgiye emeği geçenleri kutlamak gerekir!