NİZAMETTİN ŞEN / KONUK YAZAR

Turizm sektörü hâlâ eski bir ezberi tekrarlıyor. Daha çok turist, daha çok yatak, daha çok doluluk… Rakamlar büyüdükçe başarı geldiğini zannediyoruz. Oysa gözümüzün önünde çok daha derin bir değişim yaşanıyor ve biz bu değişimi okumakta geç kalıyoruz.

Bu değişim bir trend değil. Bu bir tüketici davranışı değişimi de değil. Bu doğrudan doğruya bir yaşam felsefesi dönüşümü.

Dünün turistini anlamak kolaydı. Statü arıyordu. Göstermek istiyordu. Gittiği otelin markası, kaldığı odanın büyüklüğü, yediği yemeğin sunumu… Hepsi birer “göstergeydi”. Tatil bir deneyimden çok bir vitrin işlevi görüyordu.
Artık yeni gelen insan, turist değil. Hayatının bir parçasını yeniden kurmak isteyen bir birey. Gürültüden kaçıyor, kalabalıktan kaçıyor, yapaylıktan kaçıyor. Ve en önemlisi, kendisine ait olmayan hiçbir şeyi satın almak istemiyor.

Bugünün üst segment gezgini artık şunu satın almıyor: “her yerde aynı olan lüks”. Aynı kokan lobiler, aynı sunulan kahvaltılar, aynı tasarlanmış odalar… Dünyanın neresine giderseniz gidin aynı hissi veren o küresel standart artık lüks değil, aksine bir tekrar.

Evet, bu noktada küresel markalar da dönüşüyor. Six Senses gibi markalar artık doğayı, sadeliği ve içsel deneyimi merkeze alıyor. Çünkü biliyorlar ki yeni müşteri artık konfor değil, anlam arıyor.
Ama Türkiye hâlâ başka bir yerde duruyor.

Biz hâlâ büyüklüğü konuşuyoruz. Kaç oda, kaç yatak, kaç yıldız… Oysa yeni dünyanın sorusu bu değil. Yeni dünyanın sorusu şu: “Bana ne hissettirdin?”

Bu soruya cevap veremeyen hiçbir tesis, ne kadar büyük olursa olsun gerçek anlamda değer üretemez.

Bugün turizmde yeni bir sınıf doğuyor. Buna “deneyim aristokrasisi” diyebiliriz. Bu insanlar daha pahalıyı değil, daha özgünü arıyor. Daha gösterişliyi değil, daha sahiciyi istiyor. Daha kalabalığı değil, daha seçilmiş olanı tercih ediyor.
Ve en önemlisi, artık tatil satın almıyorlar.
Kendilerine ait bir zaman dilimi satın alıyorlar. Alışıla gelmiş kalıpları istemiyor

Bu yüzden her şey dahil sistemi sorgulanıyor. Çünkü her şey dahil demek, aslında hiçbir şeyin sana ait olmaması demek. Programlanmış bir mutluluk, standartlaştırılmış bir deneyim… Oysa yeni insan programlanmak istemiyor.

Şunu artık açıkça söylemek gerekiyor:

Turizm sektörü oda satmıyor. Hayat tarzı satıyor.

Ama biz hâlâ bunu anlamadık.