CEM ARÜV / KONUK YAZAR/ÇEVRENİN SESİ

Bir kentin geleceği bazen tek bir yatırımla değişmez. Tek bir seçimle de değişmez. Tek bir belediye başkanıyla, tek bir bakanla ya da tek bir şirketle de değişmez. Şehirler; ortak bir hayalin etrafında buluşabildikleri zaman büyürler.

Son haftalarda Antalya Limanı üzerine üç ayrı yazı kaleme aldım.

İlkinde, liman büyürken Antalya'nın küçülmemesi gerektiğini ifade ettim.

İkincisinde, Antalya'nın gerçek rakibinin başka limanlar değil, plansızlık olduğunu anlattım.

Üçüncü yazıda ise limanların artık yalnızca yük taşıyan tesisler değil, iklim ekonomisinin merkezleri hâline geldiğini vurguladım. Şimdi ise daha büyük bir soruyu konuşmanın zamanı geldi.

Antalya, Türkiye'nin Mavi Başkenti olabilir mi?

Benim cevabım nettir. Evet.

Hem de sandığımızdan çok daha güçlü bir şekilde olabilir. Çünkü Antalya'nın elinde, dünyanın birçok kıyı kentinin sahip olmadığı büyük avantajlar bulunmaktadır.

640 kilometreyi aşan kıyı şeridi...

Dört mevsim denizle iç içe yaşayan bir şehir...

Türkiye'nin en büyük turizm ekonomisi...

Yat üretimi ve denizcilik sektöründe güçlü bir bilgi birikimi...

Tarım, lojistik ve hizmet sektörünün aynı coğrafyada buluştuğu benzersiz bir yapı...

Ve her geçen yıl daha da önem kazanan Akdeniz jeopolitiği...

Aslında elimizde yalnızca bir şehir yok. Bir deniz ekonomisi var. Ne var ki bugüne kadar bu potansiyeli çoğu zaman birbirinden kopuk projelerle değerlendirdik.

Bir kurum limanını planladı. Başka bir kurum marinasını planladı. Bir başkası turizmi konuştu. Bir diğeri ulaşımı. Çevre ayrı masada kaldı. Su yönetimi başka bir başlık oldu. İklim değişikliği ise çoğu zaman yalnızca çevrecilerin meselesi gibi görüldü. Oysa yeni dünya böyle işlemiyor.

Bugün gelişmiş ülkeler artık "Mavi Ekonomi" başlığı altında denizle ilgili bütün politikalarını tek çatı altında topluyor.

Liman..., Marina..., Kruvaziyer turizmi..., Balıkçılık..., Su ürünleri..., Deniz teknolojileri...,Kıyı koruma...,Yenilenebilir enerji...,İklim finansmanı...

Hepsi aynı stratejinin parçaları hâline geliyor.

İşte Antalya'nın da ihtiyacı tam olarak budur.

Bir Mavi Antalya Stratejisi.

Bu strateji yalnızca limanı değil, bütün kıyı sistemini kapsamalıdır. Liman büyüyecekse şehirle birlikte büyümelidir. Marinalar gelişecekse çevreyi koruyarak gelişmelidir. Turizm büyüyecekse su kaynaklarını tüketmeden büyümelidir. Yeni yatırımlar gelecekse karbon salımını artırmadan gelmelidir. Kıyılar kullanılacaksa halkın erişim hakkı korunmalıdır. İşte gerçek sürdürülebilirlik budur.

Bana göre Antalya'nın önümüzdeki yirmi beş yılda odaklanması gereken sekiz temel hedef vardır.

Birincisi, Akdeniz'in en çevreci limanlarından birini oluşturmak.

İkincisi, kruvaziyer turizminde Doğu Akdeniz'in en güçlü destinasyonlarından biri olmak.

Üçüncüsü, Antalya'yı yat üretimi ve deniz teknolojileri alanında uluslararası bir kümelenme merkezi hâline getirmek.

Dördüncüsü, su yönetiminde dünyaya örnek olacak döngüsel projeleri yaygınlaştırmak. Deniz suyunun arıtılması, atık suyun yeniden kullanılması ve su verimliliği artık sadece teknik konular değil, ekonomik rekabet unsurudur.

Beşincisi, iklim finansmanını Antalya'ya çekmek. Dünya bugün düşük karbonlu projelere milyarlarca dolarlık kaynak ayırıyor. Antalya bu yarışta ön sıralarda yer alabilir.

Altıncısı, üniversiteleri, sanayiyi, kamu kurumlarını ve sivil toplumu aynı masa etrafında buluşturacak kalıcı bir "Antalya Deniz ve İklim Konseyi" oluşturmaktır.

Yedincisi, bütün kıyı planlamasını bilimsel verilere dayalı olarak yeniden ele almaktır.

Sekizincisi ise Antalya'yı yalnızca Türkiye'nin turizm başkenti değil, Akdeniz'in sürdürülebilir yaşam başkenti hâline getirmektir.

Bugün dünya şehirleri birbirleriyle nüfus yarıştırmıyor. Yaşanabilirlik yarışıyor. Temiz deniz yarışıyor. Karbon azaltımı yarışıyor. İnovasyon yarışıyor. Nitelikli yatırım yarışıyor. Antalya bu yarışta avantajlıdır. Yeter ki günü kurtaran tartışmaların ötesine geçebilelim. Yeter ki kurumlar arasında rekabet yerine iş birliği kültürü oluşturabilelim. Yeter ki çocuklarımızın yaşayacağı Antalya'yı bugünden düşünelim.

Ben yıllardır çevre mühendisliği alanında çalışıyorum. Limanları da gördüm. Arıtma tesislerini de. Organize sanayi bölgelerini de. Kıyıları da.

Şunu açık yüreklilikle söyleyebilirim: Bir şehrin gerçek zenginliği yalnızca ekonomik büyüklüğü değildir. Gerçek zenginlik, doğasını koruyarak büyüyebilmesidir. Antalya bunu başarabilecek şehirlerden biridir.

Belki de artık şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir:

"Antalya, Türkiye'nin en büyük turizm kenti olmaya devam mı edecek; yoksa Akdeniz'in en akıllı, en dirençli ve en sürdürülebilir kıyı kenti mi olacak?"

Ben ikinci hedefin mümkün olduğuna inanıyorum. Çünkü büyük şehirler büyük binalarla değil, büyük fikirlerle inşa edilir. Antalya'nın ihtiyacı da tam olarak budur.

Yeni bir bina değil… Yeni bir vizyon.