NİZAMETTİN ŞEN / KONUK YAZAR

Doğanın en temel kurallarından biridir: Esnemeyen kırılır.

Bu kural sadece canlılar için değil, ekonomiler, şirketler ve turizm sektörü için de geçerlidir. Katı kuralların, değişime direnen kurum kültürlerinin ve kendini yenileyemeyen iş modellerinin uzun vadede ayakta kalması giderek zorlaşıyor. Değişen pazar koşullarına göre stratejisini esnetebilen, misafir beklentilerini okuyabilen ve kendini sürekli geliştirebilen işletmeler ise bugün moda bir kavramla ifade edildiği gibi gerçek anlamda sürdürülebilir hale geliyor.

Her Şey Dahil sistemi denildiğinde dünyanın en başarılı ülkelerinden biri hiç kuşkusuz Türkiye’dir. Bu alanda rakiplerimizin önemli ölçüde önündeyiz. Ancak bugün geldiğimiz noktada artık rakiplerimizden çok kendi kendimizin rakibi olamıyoruz. Aynı modeli tekrar eden, birbirine benzeyen ürünler sunan ve farklılaşmakta zorlanan bir sektör yapısıyla karşı karşıyayız.

Belki de artık Her Şey Dahil sistemini yeniden düşünmenin zamanı değil, geç kalınmış bir zorunluluğun içindeyiz.

Yıllar önce bu konuda yazdığım ilk makalenin başlığı “Her Şey Dahil, Kalite Hariç” idi. Başlığı nedeniyle oldukça fazla eleştiri almıştı. Oysa yazının amacı Her Şey Dahil sistemini eleştirmek değil; hızla büyüyen, denetimsiz gelişen ve giderek bir monokültüre dönüşmeye başlayan bu modelin standartlarının oluşturulamamasına dikkat çekmekti.

Aradan geçen yıllarda elbette önemli gelişmeler yaşandı. Çok başarılı uygulamalar ortaya çıktı. Ancak aynı zamanda hâlâ “mış gibi” yapılan, sadece kataloglarda ve tanıtım filmlerinde var olan uygulamalar da yaşamaya devam ediyor.

Peki başarılı tesisleri diğerlerinden ayıran nedir?

Öncelikle gastronomiyi yalnızca açık büfeden ibaret görmeyenler öne çıkıyor. Yerel mutfak kültürünü yaşatan, bölgesel ürünleri öne çıkaran, güçlü a la carte restoranlar oluşturan ve bunu ödüllü Türk ve yabancı şeflerle destekleyen tesisler misafirlerine unutulmaz deneyimler sunuyor.

SPA ve wellness hizmetlerini yalnızca ücretli ekstra hizmet olmaktan çıkarıp belirli ölçüde Her Şey Dahil konseptinin içine alan işletmeler de önemli bir farklılık yaratıyor.

Benzer şekilde spor aktivitelerini klasik havuz oyunlarının ötesine taşıyan; yoga, nefes terapileri, kişisel gelişim programları, bisiklet, tenis, su sporları ve farklı yaşam deneyimlerini programa ekleyen tesisler dikkat çekiyor.

Animasyonu sadece akşam şovlarından ibaret görmeyip konserler, müzik festivalleri, sanat etkinlikleri ve tematik organizasyonlarla zenginleştiren oteller artık yeni nesil tatil anlayışını temsil ediyor.

Çocuk kulüplerini birkaç oyuncaktan ibaret görmeyen; eğitim, keşif ve deneyim odaklı alanlar oluşturan tesisler ile villa, swim-up oda, yetişkin bölgesi ve kişiselleştirilmiş konaklama seçenekleri sunan işletmeler de misafir memnuniyetinde önemli avantaj sağlıyor.

Aslında başarılı işletmelerin ortak bir özelliği var.

Kendi standartlarını açıkça tanımlıyorlar.

Misafir neyle karşılaşacağını biliyor. Verilen söz ile sunulan hizmet örtüşüyor. Şeffaflık güven oluşturuyor, güven ise sadakati.

Son yıllarda Türkiye’de bu anlayışı başarıyla uygulayan birçok marka ortaya çıktı. Üstelik artık yalnızca ülkemizde değil, yurt dışında da yatırımlar yapıyor, aynı kalite anlayışını farklı destinasyonlara taşıyorlar. Bu gelişme, Türk turizmi açısından son derece sevindirici.

Ancak sektörün tamamı için hâlâ cevap bekleyen temel soru değişmedi:

Her Şey Dahil’in standardı nedir?

Bugün aynı isim altında birbirinden tamamen farklı kalite seviyelerinde yüzlerce uygulama bulunuyor. Misafir için de, acente için de, destinasyon için de bu belirsizlik uzun vadede güven sorunu oluşturuyor.

Belki artık “Her Şey Dahil” yerine “Nasıl Her Şey Dahil?” sorusunu sormanın zamanı gelmiştir.

Çünkü geleceğin kazananları, aynı ürünü daha ucuza satanlar değil; aynı sistemi daha akıllı, daha kaliteli, daha özgün ve daha esnek hale getirebilenler olacaktır.

Doğanın kuralı değişmiyor.

Esneyebilen yaşar. Esnemeyen ise eninde sonunda kırılır.