NİZAMETTİN ŞEN / KONUK YAZAR

Türkiye turizminde uzun konuşulmayan ama giderek daha görünür hale gelen bir gerçek var: Üç yıldızlı oteller yeniden değer kazanıyor.

Tur operatörlerinin fiyat listelerine biraz dikkatle bakıldığında bu açıkça görülüyor. Avrupa pazarında rekabetçi fiyat sunabilen tesislerin önemli bir bölümü hâlâ iyi işletilen 3 yıldızlı oteller.

Buna karşılık yıllardır turizm bölgelerinde neredeyse tek yatırım modeli hâline gelen 5 yıldızlı otel furyası bugün sektörün en önemli yapısal sorunlarından birini oluşturuyor.

Ancak piyasa hiçbir zaman bu kadar büyük bir üst segment kapasitesini dolduracak talep üretmedi.

Bugün yaşanan fiyat baskısının, düşük kârlılığın ve sürekli indirim sarmalının önemli nedenlerinden biri yalnızca artan maliyetler veya döviz kuru değildir. Sorunun temelinde yanlış planlanmış arz yapısı bulunmaktadır.

Üstelik mevcut ekonomi politikaları da bu baskıyı artırmaktadır. Döviz kurunun enflasyonun gerisinde kalması ve yabancı para üzerinden yüksek faiz politikalarının devam etmesi, en azından önümüzdeki bir yıl boyunca sektör üzerindeki maliyet baskısını sürdürecek gibi görünüyor.

Bu baskı yalnızca otelleri etkilemiyor.

Tur operatörleri, seyahat acenteleri, transfer şirketleri ve destinasyondaki tüm hizmet sağlayıcıları aynı ekonomik sıkışmışlığın içinde faaliyet göstermeye çalışıyor.

Bugün sektörde birçok kişi çözümü Bakanlıktan veya meslek örgütlerinden bekliyor. Ancak açık söylemek gerekir ki güçlü bir kamuoyu talebi ve sektörün ortak hareket etme iradesi oluşmadan kapsamlı bir dönüşüm beklemek gerçekçi görünmüyor.

Türkiye’nin pahalı bir destinasyona dönüşmesini yalnızca fiyat indirimleriyle durdurmak mümkün değildir.

Asıl ihtiyaç duyulan şey konaklama arzının yeniden dengelenmesidir.

Teknolojik altyapısı güçlü, enerji verimliliği yüksek, standartları iyi belirlenmiş çağdaş 3 yıldızlı otellerin sayısı artırılmalıdır. Bazı bölgelerde talebin altında kalan 5 yıldızlı tesislerin ise yeniden konumlandırılarak 4 veya 3 yıldız segmentinde faaliyet göstermesi, işletme maliyetlerini düşürürken pazara yeni bir dinamizm kazandırabilir.

Türkiye uzun yıllar orta gelir grubundaki turistlere “5 yıldız tatil” hayalini başarıyla sattı. Bu strateji ülkeye önemli başarılar getirdi. Ancak dünya değişti.

Bugünün turisti her zaman daha fazla lüks değil; daha fazla fiyat-performans dengesi, samimiyet, deneyim ve erişilebilir kalite arıyor. İşte bir örnek olarak son 2 yılda Tatil için Yunan adalarına giden Türk turistler, hangi 5 yıldızlı otelde tatil yaptılar? Hepimiz biliyoruz ki Türkiye 2/3 yıldız  standartlarını bile zor yakalayan temiz ama kimlikli konaklama tesislerinde memnuniyetle kaldılar. 

Geçmişten de bir örnek vereyim; Tursem...

Başladığı yıllarda İskandinav pazarında hep 2-3-4 yıldızlı otellerle  çalıştı ve diğer rakipleriyle fark yarattı.

Turizmde sürdürülebilirlik, her yatırımın lüks olmasıyla değil; hedef pazara uygun, gerçek talebe göre planlanmış tesis çeşitliliğiyle sağlanır.

Belki de Türk turizminin yeniden rekabet gücü kazanabilmesi için artık şu soruyu cesaretle sormanın zamanı gelmiştir:

Gerçekten daha fazla beş yıldızlı otele mi ihtiyacımız var, yoksa doğru yerde, doğru maliyetle çalışan daha fazla üç veya dört yıldızlı otele mi?