AV İBRAHİM GÜLLÜ / KONUK YAZAR

“Kentsel dönüşümde sadece yeni yapılacak binaya bakmamak gerekiyor. Yıkılan eski binaların içinden çıkan malzemelerin de ciddi bir ekonomik değeri var.

Demir, bakır, alüminyum, tesisat malzemeleri, kapılar, pencereler, kombiler, klimalar… Bunların önemli bir bölümü yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir.

‘Binayı müteahhit yıkıyor, çıkan hurda da otomatik olarak müteahhidin olur’ diye bir kural yok.

Bu konu mutlaka sözleşmede açıkça düzenlenmeli. Demirin, bakırın, alüminyumun ve diğer malzemelerin kime ait olacağı; satılması hâlinde elde edilecek gelirin nasıl değerlendirileceği açıkça yazılmalı. Sözlü anlaşmalara kesinlikle güvenilmemeli. Bu nedenle tarafların hakları ve yükümlülükleri baştan netleştirilmeli.

Bir de işin çevre boyutu var.

Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin 14 ve 15’inci maddeleri, geri kazanılabilir malzemelerin ayrıştırılmasını ve mümkün olduğunca yeniden kullanılmasını veya geri kazanılmasını öngörüyor.

Yıkımdan önce malzeme envanteri çıkarılmalı, çıkan hurda kayıt altına alınmalı, satışlar belgeli yapılmalı ve malzemeler lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderilmelidir. Böylece hem malikin hakkı hem müteahhidin hakkı hem de çevre korunmalı.

Enkaz olarak gördüğümüz bu malzemeler çöpe gitmesin; ekonomiye yeniden kazandırılmalı.