- IMKB
% - Altın
5730.99
%0 - Dolar
50.5647
%0 - Euro
55.418
%0
- GÜNCEL
- RESMİ İLANLAR
- SPOR
- SAĞLIK
- POLİTİKA
- EKONOMİ
- YAZARLAR
- EĞİTİM
- KÜLTÜR SANAT
- DÜNYA
- GENEL
- YEREL
- ASAYİŞ
- ÇEVRE VE İKLİM
- 01:53 - HATAY’DA 5 ARACIN KARIŞTIĞI ZİNCİRLEME KAZADA 9 YAŞINDAKİ ELİF HAYATINI KAYBETTİ, 10 KİŞİ YARALANDI
- 01:23 - ALANYA’DA YOL VERME TARTIŞMASINDA BIÇAKLANAN ÖĞRETMEN HAYATINI KAYBETTİ
- 01:23 - COP31 BAŞKANI KURUM: "SON METİN DİYECEĞİMİZ METNİ SEKRETARYAYA GÖNDERDİK"
- 01:08 - DEFNE’DE DEREYE DÜŞEN VATANDAŞ KURTARILDI
- 00:58 - İSKENDERUN’DA KANALA UÇAN OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ YARALANDI
- 00:53 - HATAY’DA DÜNYA ÇOCUK HAKLARI GÜNÜ ETKİNLİĞİ DÜZENLENDİ
- 00:22 - HAZIRLADIĞI BELGESEL İLE ENGELLİ BİREYLERİN HAYATINA DİKKAT ÇEKTİ
- 00:19 - ŞARAMPOLE YUVARLANAN OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ ÖLDÜ
- 00:16 - DAİREDE ÇIKAN YANGINI İTFAİYE SÖNDÜRDÜ
- 00:13 - ALANYA’DA İKİ AİLE ARASINDAKİ SİLAHLI VE BIÇAKLI KAVGA: 4 YARALI
- 00:13 - GERİ MANEVRA YAPAN ARACIN ÇARPTIĞI ÇOCUK ÖLDÜ
- 23:14 - COP31'DE KRİTİK GÖRÜŞME
- 22:53 - KAHRAMANMARAŞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESPOR KADIN VOLEYBOL TAKIMI DEPLASMANDA KAZANDI
- 22:13 - COP31’DE MÜZAKERELER SÜRÜYOR
- 21:28 - KAHRAMANMARAŞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESPOR, MKE ANKARAGÜCÜ’NÜ 94-69 MAĞLUP ETTİ
TUGAY TOYDEMİR / KONUK YAZAR


YERLİ OTA, YABANCI OTA... MARSLILAR İÇİN HANGİ KANUN?
Genç bir acentacı olduğum yıllarda, Karadeniz turu satın alan Amerikalı bir teoloji profesörünün yolculuğu, şoförün Rize’deki köyünde bambaşka bir deneyime dönüşmüştü. Hazırladığım program uygulanmamış, araç değiştirilmiş, müşteri şoförün ailesinin yanında kalmıştı.
Hanımefendi, yaşadıklarının ardından İslamiyet’i seçtiğini söylemiş ve beni affetmişti. Bu onun kişisel yolculuğuydu. Benim açımdan ise affedilmiş olmak, mesleki sorumluluğumu ortadan kaldırmıyordu.
Bugün aynı olayın dijital ortamda yaşandığını düşünelim.
Müşteri platforma yazar: “Satın aldığım tur yapılmadı.”
Platform: “Biz yalnızca aracıyız.”
Acenta: “Operasyonu tedarikçi yürütüyor.”
Tedarikçi: “Şoför arkadaş ilgileniyor.”
Şoför: “Abi, otantik deneyim yaşattık.”
Yapay zekâ destekli müşteri hizmetleri de son noktayı koyar:
“Deneyiminizi birden beşe kadar puanlar mısınız?”
Müşteri Karadeniz’e gitmiştir; sorumluluk ise hâlâ hangi şirkette konaklayacağına karar verememiştir.
Dijital turizm düzenlemesinin çözmesi gereken temel mesele budur. Oysa biz tartışmaya şirketlerin milliyetinden başlıyoruz: Yerli platform, yabancı platform, yerli sermaye, yabancı sermaye…
Bir sonraki aşama dünyalı ve uzaylı şirketler mi olacak? Mars merkezli bir OTA, Kapadokya’da balon turu satarsa tüketici hakkı atmosferin hangi katmanında geçerli sayılacak?
Hukukun evrensel ilkeleri ve ticaretin küresel niteliği, düzenlemenin merkezine işletmenin pasaportunu değil; hizmetin nasıl sunulduğunu, kimin hangi taahhüdü verdiğini ve tüketicinin hangi güvenceye sahip olduğunu koymayı gerektirir.
Tüketici parasını geri alamadığında şirketin yerli olması teselli değildir. “Geçmiş olsun, paranız burada kaldı ama millî ekonomiye katkı sağladınız” diyerek müşteri memnuniyeti sağlanamaz. Yabancı platformun büyük olması da ayrıcalık gerekçesi değildir. Milyonlarca müşteriye ulaşmak, milyonlarca müşteriye karşı daha az sorumluluk üstlenme hakkı vermez.
TBMM’ye sunulan yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin teklif; izin, temsilci ve Türk hukukunun uygulanması gibi hükümler içeriyor. Ancak belirli birleşik hizmet satışlarını paket tur kapsamının dışında tutması, tüketici koruması açısından ciddi biçimde tartışılmalıdır.
Aynı uçuş ve aynı otel, bir işletme tarafından birlikte satıldığında paket tur sayılıp başka bir işletme tarafından satıldığında farklı değerlendirilirse bunu tüketiciye nasıl açıklayacağız?
“Uçağınız aynı, yatağınız aynı; fakat haklarınız satıcının kurumsal yapılanmasına göre değişiyor.”
Tatil satın almak için şirketler hukuku yüksek lisansı yapma zorunluluğu da pakete dâhil mi?
Mevcut paket tur rejimi; bilgilendirme, belirli koşullarda iade, bedel indirimi ve tazminat gibi korumalar sağlar. Dolayısıyla kapsamın belirlenmesi, şirketlere uygun etiket bulma meselesi değildir. Mesele, tüketicinin hangi güvenceye sahip olacağıdır.
Türkiye’nin ihtiyacı, OTA’ların faaliyet biçimine göre sorumluluğu açıkça belirleyen, tutarlı bir düzenlemedir. Kim ödeme topluyor, kim hizmetleri birleştiriyor, kim fiyatı belirliyor ve kim hangi taahhüdü veriyorsa sorumluluğu buna göre tanımlanmalıdır.
Sınır ötesi işletmeler için ek temsil ve icra güvenceleri gerekebilir. Ancak bu farklılık, tüketicinin korumasını azaltmak için değil, fiilen eşitlemek için kullanılmalıdır. Aynı işe aynı temel sorumluluk; daha büyük riske daha güçlü güvence.
Hizmet sağlayıcılar açısından da platformun milliyetinden önce ticari davranışına bakılmalıdır. Otelcinin gelirini aşındıran belirsiz kesinti, yerli şirket tarafından yapıldığında bir anda dayanışma aidatına dönüşmez.
Komisyon, reklam, görünürlük ve kampanya maliyetleri açık olmalıdır. Otel daha fazla ödeme yaptığı için üst sıraya çıkıyorsa tüketici bunu bilmelidir. “Sizin için en iyi seçenek” denilen şey gerçekte platform için en kârlı seçenekse cümlenin öznesini düzeltmek gerekir.
Otel kendi kanalında farklı fiyat sunabilmeli, başka platformlarla çalışabilmeli ve haksız hesap kapatmalara itiraz edebilmelidir. Dijital vitrini işleten şirket, dükkân sahibinin bütün ticari kararlarını yöneten patrona dönüşmemelidir.
Tüketici açısından toplam fiyat ve iptal şartları ödeme öncesinde belli olmalıdır. Son ekranda beliren ücretlerle fiyatı büyütmek, müşteriye sürpriz yapmak değildir. Sürpriz doğum gününde güzel olur; kredi kartı ekstresinde pek sevilmez.
Gerçeğe dayanmayan “son oda” uyarıları ve yanıltıcı indirimler de denetlenmelidir. Tüketiciyi acele ettiren her sayaç, gerçekten bir şeyin tükendiğini göstermeyebilir. Bazen tükenen yalnızca müşterinin düşünme süresidir.
Temsilci göstermek tek başına mali güvence değildir. Bir adres bulmakla paranızı geri almak farklı şeylerdir. İade sorumluluğu, tüketici ödemelerinin korunması ve kararların uygulanması açıkça düzenlenmelidir. Devletin izin ücretini tahsil etmesi, vatandaşın alacağını tahsil ettiği anlamına gelmez.
Bu yasa hazırlanırken tüketici örgütleri, küçük işletmeler, acentalar, otelciler ve rekabet uzmanları aynı tartışmada yer almalıdır. Birkaç güçlü aktörün uzlaşması, herkesin korunduğunu göstermez. Masada bulunmayanların hesabı, bazen masada bulunanların anlaşmasını finanse eder.
Benim Amerikalı müşterim yaşadığı aksaklıkları affetti. Dijital turizm sistemi, tüketicinin mağduriyetini kişisel hoşgörüyle telafi etmesini bekleyemez.
Müşteriye tatil satıyoruz; ona belirsizlik, mazeret ve hak arama mücadelesi satamayız. Çünkü iyi bir turizm sistemi, müşteriden affetmesini değil, hakkının zaten korunacağına güvenmesini ister.
FONLAR BATTI, TATİLLER SUYA MI DÜŞTÜ?TUGAY TOYDEMİR
ATMOSFERİ ÇİTLEYENLERGÖZDE SARI
ÜRÜNÜNÜZ GELMEDİYSE SORUMLULUK SİZDE DEĞİL, SATICIDA!AV İBRAHİM GÜLLÜ
FORMAYI TAŞIMAKHASAN EKİN KURUCUK
ANTALYASPOR HEM YÖNETİMDE, HEM SAHADA ÇÖKERTİLDİSÜLEYMAN EKİN
SOSYALİST SINIF ŞAİRİ ENVER GÖKÇE/1YUNUS YAŞAR
2003 WASHINGTON, 2026 ÜSKÜDAR: İKİ METRO HİKÂYESİTARIK ÇELENK
TARİHE NEFES ALDIRAN ÇORUM MEYDANIAHMET İLBARS
VİCDANIN EDERİ NE KADAR?DERYA DALMAZ
YALNIZLIĞIMIZ BİLE KALABALIKMELTEM YUVARLAK
HİZMET Mİ, SİYASET Mİ?MEHMET YENİKAYNAK
KENTİN HAKLI BEKLENTİSİ: KALICI BİR GELECEKIŞIK YARGIN
BİR KENT NASIL NEFES ALIR / 3.. YAZICEM ARÜV
İSTEMEK, BAŞARMANIN YARISIDIR: BİR ÇOCUĞUN İÇİNDEKİ İNANCI UYANDIRMAKPINAR TEYİN
BU HESAP SANDIKTAN DÖNERAHMET DİKİCİ
YAKTIN BENİ YALÇINKAHRAMAN KÖKTÜRK
EĞİRDİR ÇÖP OLDUBİHTER GÖRDÜ
ATATÜRK'ÜN İZİNDE OTELLER-14NİZAMETTİN ŞEN
DAVALARINI KENDİ ELLERİYLE MEZARA GÖMDÜLER!PROF DR RAMAZAN DEMİR
ATATÜRK'ÜN TÜRKÇÜLÜK ANLAYIŞI-3MUHARREM YELLİCE
MUHAFAZAKARLARI ANLAMAKALİ İHSAN DİLMEN
OTELLERDE GASTRONOMİTALİP BAYRAM
SİNESTEZİ: KOKULARIN RENGİNİ GÖRMEKGAZANFER ERYÜKSEL
BU HASTANELER, ÜLKENİN YÜZ AKIVEDAT GÜRHAN
KIŞ DEPRESYONUNA KARŞI 'GÜN IŞIĞI'
ÇOCUKLAR ENERJİ DEDEKTİFİ OLACAK
GENÇ SANATÇI NAZ SEVİNÇ'TEN, ŞİİRLERİN DİJİTAL YORUMU
TUED: MADENCİLİK VE ENERJİ HALKIN ORTAK MÜLKİYETİ OLMALIDIR
ERDEN: RÜZGAR ENERJİSİ, ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI AÇISINDAN ÇOK ÖNEML
GROWTECH ANTALYA'DA TIBBİ KENEVİR İÇİN ÖZEL ALAN
COP31 TÜRKİYE PAVİLYONUNDA EMANET KAVRAMI ÖNE ÇIKACAK
COP NIGHT'TA MÜZİK, MODA VE DANS BULUŞACAK
Tel : 0532 474 99 63 | Haber Yazılımı: CM Bilişim






