HALİL ERDEM / KONUK YAZAR

25 Ocak Pazar günü Ansan’da bir kitap tanıtımı oldu. Pazar günü genelde kapalıdır ve kimse uğramaz. Buna karşın İstanbul’dan gelen konuğun kendi takipçileri ve bizim duyurularımızla pazara ve yağmura karşın salon doluydu ve ilgiden çok mutlu olduk.

Kitabın sahibi Yusuf Erkan, 35 yıldır saha çalışması yapan bir yazar. Aynı zamanda Atlas ve National Geographic yazarıdır. TRT belgesellerinde metin yazarlığı yapmıştır. Bunun yanında Bekleyen Kent Burdur, Burdur Gezi Rehberi, Gölhisar Kibyra, Cumhuriyet Dönem Teke Yöresi Burdur Halk Çalgıları Derlemesi, Likyalıların Anayurdu Dirmil kitaplarından sonra yine aynı sahada yaptığı antik dönem bilgi belge ve yaşanmış insan öyküleri sarmalında iki roman yazdı. İlki “Tanrılaştırılmış İmparatorlar”, ikincisi de yine aynı romanın devamı olan “Tanrılaştırılmış İmparatorlar Savruluşta” Arkeoloji Sanat yayınlarından çıktı.

Birinci ciltte Boubon’da iki bin yıl önce dökülen heykelleri, o dönem savaş ve iktidar entrikalarını sağlam bir metin yazarlığıyla sizi yazar adım adım öyküsüne çekiyor. İki bin yıl öncesinde değil de sanki bu gün o antik insanların acılarına, sevinçlerine ortak oluyorsun. O dönem küçücük bir kasaba krallığında büyük imparatorluklarda bile görülmeye pek alışık olmadığımız estetikte ve sayısal nitelikte heykellerin dökülüşüdür bunlar. Bilinen toplam 14 bronz heykelin dökülüş aşamalarında bir heykeltıraşın çalışanlarıyla birlikte yaşadığı güzel anlara ve eserleri ortaya koyuş heyecanına siz de ortak oluyorsunuz.

Bu gün imzaladığı ikinci ciltte ise zamanında bu heykellerin, ülke değerlerini koruma sözü veren bir halkın nasıl nöbet tutuşundan, 1970 yıllarda bizim yerli halkımızın yabancı kaçakçılarla birlik olup yevmiye usulü kazılar yapılıp eserler yurt dışına nasıl kaçırıldığının acı öyküsüdür “Tanrılaştırılmış İmparatorlar Savruluşta” romanı. Heykellere kadın elbiseleri giydirilip jandarmaya: “Anam hasta, hastaneye yetişmemiz gerek,” diyerek yolunu açan bir kaçakçılık hikâyesidir.

Türk Hükümeti bu kaçakçılığın izini 50 yıl sonra sürüp bulunduğu ülkelerden getirtilmesinde belki sürece zarar verebilir gerekçesiyle romanın baskısı iki yıl bekletilmiştir. O takip ve yazışmalar, uzun uğraşlar sonucu Boubon’dan giden eserlerin çoğu geri getirilmiş kitap da yayınlanabilmiştir.

Yazar Yusuf Erkan’ın şu dilekleri kayda değerdir: “Dönen bronz heykeller vesilesiyle unutulmuş bu dağ kentimiz yavaş yavaş görünür hale geldi ve hak ettiği ilgiyi yavaş yavaş görmeye başladı. Bir kez daha görüldü ki kabaca iki bin yıl önce dağlık Pisidya’nın ve Kuzey Likya’nın bronz eserler konusunda ulaştığı bir yetkinlik vardır. Boubon’un bulunduğu Kibyratis bölgesi şu anda dünya müzelerindeki bronz eserlerin geldiği öncelikli bir coğrafyadır. İnanılmaz nitelikte bronzların merkezi ve kullanıldığı bir coğrafyadır Pisidya. Üretimlerin sadece imparator heykelleriyle sınırlı kaldığı sanılmasın. Bronz Dionysos örneğinde olduğu gibi tanrı heykelleri de dökülmüştür. Bu heykeller Efes ayarında bir antik kentten ya da başkent Roma’dan değil, Toroslardaki bir dağ kentinden ele geçti; Boubon’dan.

Nihayetinde yurt dışına kaçırılan bronz heykelleriyle ünlü Boubon şimdilerde yurda dönen bronz eserleriyle ünlü. Eserlerimizi korunması gereken evrensel kültür mirası olarak değerlendirenlerin olumlu baktıkları bir gelişme bu. Geri getirmek kadar korumak da önemli tabii. Beklentimiz heykellerin tamamının ait olduğu topraklarda Burdur Müzesi’nde bir sebasteion binası canlandırılması ortamında topluca sergilenmesidir. Bu gerçekleşirse veya heykellerin replikaları, Boubon turizme açıldığında Boubon sebasteionunda sergilenirse hem bir kaçakçılık anıtı olacak hem de Burdur’un ve Boubon’un tanıtımı açısından hatırı sayılır bir işlev üstlenecektir. Burdur bronz heykelleriyle öne çıkabilir ve bu açıdan da turist çekebilir. Burdur’u hiç olmadığı kadar gündeme taşıyabilecek gelişmelerden biri olabilir.” Düşüncesini biz de alkışlıyoruz. Eline sağlık Yusuf Erkan.