IŞIK YARGIN / KONUK YAZAR

COP31 Antalya’da devam ederken iklim krizinin kendisi kadar, bu krize karşı yürütülen mücadelenin nasıl şekilleneceği de tartışılıyor.

COP31 Antalya’da başlatacağı bu köşede sürdürdüğüm yazı dizisinde iklim krizini farklı boyutlarıyla ele alıyorum. Antalya’nın su güvenliğinden enerji dönüşümüne, kentlerin doğayla uyumlu tasarlanmasından dijitalleşmeye, yapay zekânın iklim mücadelesindeki rolünden yeşil ekonominin kazananlarına kadar pek çok başlığı tartışmaya açtım.

Amacım bir zirvenin gündemini aktarmaktan çok, Antalya’nın ve Türkiye’nin önündeki sorun alanlarını görünür kılmak, çözüm önerilerini tartışmak ve bu dönüşümde kimlerin sorumluluk üstlenmesi gerektiğine dikkat çekmek.

Ancak gün geçmiyor ki COP31’e yönelik eleştiri bombardımanına eklenen protestocular ve sesleri yükselmesin. 

Kervana İsveçli genç iklim aktivisti Greta Thunberg’in Antalya’daki açıklamaları da eklendi de“hadi bir şeyler söyle kızım” diyen içi içini kemirenler pek bir rahatladılar. 
Thunberg'in Antalya'da genel olarak COP Zirvelerine Yönelik Eleştirilerisinde zirvelerin fosil yakıt lobicileriyle dolu  ve "yeşil aklamayla süslenmiş sirkler" demiş. COP Zirvelerinde ülkelerin kendilerini aklama fırsatı hezeyanıyla ikiyüzlülük showlarını yaptıklarını eklemiş. Doğruyu söylemek gerekirse eleştirilerine ben de katılıyorum. Özellikle de Yaşam hakkı, diğer tüm hak ve özgürlüklerin kullanılabilmesinin ön koşulu olan en temel insan hakkının iklim krizi ile mücadelenin de temelinde olduğuna dikkat çekmiş olmasına da katılıyorum. 

Dünyanın farklı bölgelerinden gelen aktivistler, yerli topluluklar ve çevre örgütleri de benzer itirazlar dile getiriyor. Kirleten şirketlerin karar mekanizmalarındaki ağırlığı, gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına erişimde yaşadığı güçlükler ve iklim krizinin sonuçlarını en ağır yaşayan toplumların yeterince dinlenmemesi haklı olarak sorgulanıyor.

Özellikle çevre politikalarının maliyetinin yine tüketiciye, küçük üreticiye ve dar gelirli kesimlere yüklenmesi kabul edilebilir değil.

Fakat burada önemli bir ayrım yapmamız gerekiyor.

Bir organizasyonun eksiklerini ve çelişkilerini eleştirmek başka, o organizasyonun açtığı çözüm ve iş birliği alanını bütünüyle reddetmek başka.

Antalya’nın su kaynakları azalırken, yeraltı suları üzerindeki baskı artarken, orman yangınları ve aşırı sıcaklıklar yaşamı tehdit ederken, kentlerimiz iklim değişikliğine karşı yeterince hazırlıklı değilken tartışmayı yalnızca karbon vergisi veya hayvancılık üzerinden yürütmek bizi asıl sorunlardan uzaklaştırır.

Üstelik iklim mücadelesi yalnızca çevre politikası değildir. Enerji güvenliği, gıda güvenliği, ekonomik rekabet, teknoloji üretimi, istihdam ve toplumsal refah meselesidir.

Yeşil dönüşümün dijitalleşmeden, yapay zekâdan, bilimsel araştırmadan ve girişimcilikten bağımsız düşünülmesi mümkün değil.

Burada asıl sorumluluk karar vericilere düşüyor. Bilim insanlarının ortaya koyduğu verileri politikaya dönüştürmek, yerel yönetimlerin uygulama kapasitesini artırmak, özel sektörün yatırım gücünü harekete geçirmek ve sivil toplumun denetleyici, katılımcı rolünü güçlendirmek gerekiyor.

Ben COP31’i kusursuz bir organizasyon olarak görmüyorum. Tam tersine, eleştirilerin dikkate alınması, verilen sözlerin takip edilmesi ve somut sonuçlara dönüşmesi gerektiğine inanıyorum.

Ancak bir zirvenin başarısını yalnızca eleştirilerin haklılığıyla değil, o eleştirilerden hareketle neyin değiştirilebildiğiyle de ölçmeliyiz.

Benim için asıl soru şu: Bu zirveden kim kazanacak değil yalnızca; iklim krizinin bedelini en ağır ödeyen toplumlar bu süreçten nasıl yararlanacak?

Eleştirelim, sorgulayalım, yanlışları ortaya koyalım. Ama çözüm arayışından da vazgeçmeyelim.

Çünkü iklim krizinin ertelenebilecek bir gündemi yok.

Benim için önemli olan zirvenin nasıl başladığı değil, dünyanın  
geleceğine nasıl bir çözüm bıraktığı.