HALİL ERDEM / KONUK YAZAR

Sanatçı hangi sanat dalından olursa olsun toplumun sorunlarına, ülke sorunlarına karşı duyarsız kalamaz, kalmamalı. Ülkemizde son dönemde özellikle hukukta yaşanan olumsuzlukları, hukukun siyasallaşması gibi sorunlardan etkilenmiş olacak ki Nuri Sezsen son sergisinde (11 Kasım 2025) “Tutsaklık ve Özgürlük” düşüncesini sembolik bir yaklaşımla işlemiş. Bu etkileyici, belleklere kazınacak sergiden çok önceleri yaptığı başka bir sergi ile ilgili zamanında notlar almışım ve sizinle onu paylaşmak istedim. Evet, o serginin adı “Taş Duvarlar, Toprak Damlar” sergisiydi.

Beni şaşırtmadı Nuri SEZEN. Çünkü sık sık sıla-ı rahime dönüp kendi geçmişini, arayan bir sanatçı o. İnsanı özellikle de sanatçıyı her daîm geri çağıran topraklara, sılanın o sesine kulak veren, kadir kıymet bilen biri her şeyden önce.

Çoğumuzun okul için, iş için terk ettiği baba ocakları, içinde yaşanmadığı için yıkılma noktasına gelmiştir, yıkılmıştır. Toprağıyla, taşıyla o duvarlar bir tanıdık gibidir, geçmiş yaşanmışlığımıza dair.

Rüyada sağlam duvar kişinin din ve dünya güzelliğine, duvarın üzerine oturmak, kendi konumunu iyi değerlendirmeye, bir duvara yaslanmak, kadri yüce birinden destek görmeye yorumlanır. Rüyamda evimizin duvarı dışa doğru yıkıldığında babam ölmüştü. O gün bu gün ne zaman yıpranmış, yıkılmaya yüz tutmuş bir duvar görsem babamın ölümünü anımsarım.

Bazen aşılması güç amaçların simgesidir taş duvarlar. Bazen mesafe koymanın, ayrıştırmanın gücüdür. Ülkeleri, toplumları bölmenin aracıdır, ama bizim taş duvarlı toprak damlarımız birleştirmenin, aileyi toplamanın, sıcak bir yuvanın simgesidir.

Taş duvarlar, hele eski duvarlar yaşanmışlığı, geçmişi, anıları en güçlü tutan akraba yapılardır. Duvar kendi başına bir güçtür. Bir başınalıktır, tevazudur, sadeliktir. Evlerin doğayla soluk alıp vermesidir. Karşı karlı dağları içinde taşıyan yapılardır dersem abartılı sayılamaz: Bir nesne yüz yıl bir birine bakarsa birbirinin resmini içlerine taşırlar ulu ceviz ağaçları gibi.

Mahremi gizleyen, aşkın en özgür olduğu bir korunaktır dört duvar arası. Doğduğumuz ilk çığlığın atıldığı, hıçkırıkların da, kavganın da, susturulduğu yerdir. Aç yatsan da tok yatsan da kimsenin bilmediği yerdir arkası. Babamdır, anamdır taş duvarlı toprak damlı evler. O duvarların arkasından her an elinde bakracıyla sanki çıkıverecekmiş gibidir anacığım. Baba ocağıdır mesela o evler. Unutulmamış ama çok uzakta yağmurun, karın her gün ömründen çaldığı özlemlerdir, göçlere, ayrılığa direnen o eski yapılardır işte.

Mimaride çok ince bir zekânın ürünü olan duvarlardaki ahşap kuşaklar deprem enerjisini kontrol altına alırken, resimlerde desen malzemesi olmuşNuri Sezen’e. Belki yanı başında dayanan taş duvarlara eşlik eden ezeli tek kadim dosttur ahşap kuşaklar, direkler; inip çıktıkça inin inim inleyen ahşap merdivenler, hepsi ışık olup renk olup mühür gibi Nuri Sezen’e ait desenler, resimler olmuştur. Nuri Sezen’in tuval karşısındaki duruşunu görmenizi isterdim: gözlerinin birini kısar, elini uzatır, terazi gibi lekeleri adeta gram gram ölçer; usulca fırça darbesiyle o eksiği kapatır, ya da kaldırır. Resim Sezen için bir matematik gibidir. Zira her rengin bir ağırlığı vardır. Ölçülü olmazsa cıyak cıyak bağırır rahatsız eder. Bu denge Nuri Sezen’de matematiksel bir denge olur ve resimde estetiğe bürünüp oturur, bunun rahatlığını izleyici tablo karşısında hisseder. “Taş Duvarlar Toprak Damlar” sergisinde bu dengeyi bu estetik derinliği görüp hissettim.

Yukarda sözü edilen bütün imgelerin eşliğinde Nuri Sezen üslubuyla, çizgisiyle, seçtiği renkle her zaman her sergisinde estetik çıtasını hep yükseltmiştir. Çoğumuzun bakıp da göremediği bir zamanların yıkık dökük kırsal alan mimarisinden görsel sanat adına “Taş Duvarlar Toprak Damlar“ sergisinde çok güzel bir iş çıkarmış. Eline sağlık Nuri Sezen.