DOÇ DR BEKİR DİREKCİ / KONUK YAZAR

Bir milletin en büyük hazinesi, sınırları içinde sakladığı yer altı kaynakları ya da bereketli toprakları değil, kuşaktan kuşağa taşıdığı dilidir. Çünkü dil, sadece insanlar arasında bilgi aktarmaya yarayan sıradan bir araç değildir; bir milletin dünyayı algılayış biçimidir, hafızasıdır, ruhudur. Türk milleti de bu gerçeğin farkında olarak her yıl 26 Eylül'de Türk Dil Bayramı'nı kutlar ve bu vesileyle Türkçeye olan bağlılığını bir kez daha tazeler.

Bir toplum; yaşadığı coğrafyanın izlerini, tarihin acı tatlı tecrübelerini, inançlarını ve hayata bakışını nerede saklar? Şüphesiz ki dilinde. Bir milletin asırlar boyu süzüp getirdiği bilgelik; kelimelerinde, deyimlerinde ve atasözlerinde gizlidir. Bozkırdaki konar-göçer hayat tarzından yerleşik medeniyete uzanan Türk serüveni, günümüz Türkçesinin her kelimesinde varlığını sürdürür. Örneğin ordu, devlet, il veya töre kavramlarının derinine indiğimizde, aslında bin yıllık köklü bir devlet ve teşkilatçılık geleneğine tanıklık ederiz. Bu yüzden dil, durağan bir kelimeler yığını değil; hafızası olan, yaşayan bir tarihtir. Tarih, dilini yitiren toplulukların zamanla kendi benliklerini de kaybettiğini defalarca kanıtlamıştır.

Siyasi bağımsızlığını korusa bile dilini yabancı unsurların istilasına bırakan bir millet, kendi kalesini içten içe çökertmiş sayılır. Buna karşın, dilini her koşulda muhafaza eden toplumlar, en ağır siyasi baskılar altında dahi yeniden ayağa kalkma gücünü kendi öz sesinde bulmuştur. Bu bir tesadüf değildir; çünkü dil yaşadıkça milletin hafızası taze kalır, kimliği asla silinmez.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün de defalarca vurguladığı gibi, Türk dili Türk milletinin kalbi ve zihnidir. Millet olarak yaşadığımız onca zorluğa rağmen bugüne kadar ayakta kalabilmemizin sırrı, büyük ölçüde dilimize sahip çıkmamızda gizlidir. Atatürk'ün 1932 yılında başlattığı dil çalışmaları ve aynı yıl 26 Eylül'de toplanan Birinci Türk Dil Kurultayı, işte bu bilinçle atılmış tarihî bir adımdır. O günden bu yana 26 Eylül, milletimizin diline duyduğu saygının ve sorumluluğun sembolü hâline gelmiştir.

Ne var ki Türkçemiz bugün de birtakım tehditlerle yüz yüzedir. Sosyal medyanın dayattığı özensiz iletişim ve gençler arasında yaygınlaşan kural tanımaz üslup; dilimizin hem estetiğini hem de anlam zenginliğini aşındırmaktadır. Oysa Yunus Emre’nin duru Türkçesi ve Karacaoğlan’ın samimi türküleri, bu dilin gücü sayesinde asırları aşıp bugüne ulaşmıştır. Böylesine zengin ve ahenkli bir mirasa kayıtsız kalmak bizlere yakışmaz. Bu noktada sorumluluğumuz nettir: Türkçeyi yalnızca günlük ihtiyaçları karşılayan bir araç olarak değil, incelikleriyle öğrenilmesi ve özenle yaşatılması gereken bir değer olarak görmeliyiz.

26 Eylül Türk Dil Bayramı, yalnızca geçmişe duyulan bir minnettarlık günü değil; geleceğe devredilecek kutsal bir emanetin de hatırlatıcısıdır. Türkçe yaşadıkça Türk milletinin hafızası diri kalacak, kültürü nesiller boyu yankılanmaya devam edecektir. Bu bilinçle, ecdadımızdan miras aldığımız bu ses bayrağını yarınlara gururla taşımak; hepimizin en asli görevi ve vicdani borcudur.

Türk Dil Bayramımız kutlu olsun!