MERAL KILINÇ / KONUK YAZAR

Bugün Çorum’dayım; çocukluğumun, gençliğimin geçtiği şirin memleketimdeyim. Yıllar önce yürüdüğüm kaldırımlarda yeniden yürüyorum. Sağa sola bakıyorum; neler değişmiş diye… Pek bir şey değişmemiş. Daha önce geldiğimde hüzünlenirdim; bu kez hiç hüzünlenmedim.

Geçen zamanı, yaşamın bir gün biteceğini kabullenmiştim. Geçmişte ne varsa bıraktım; geçmişten ne istediğimizi anlamıyorum ki… O bizi bırakıyor, biz onun peşini bir türlü bırakmıyoruz. Pişmanlıklarımız ve keşkelerimiz bizi yıllarca yiyip bitirdi. Herkes, her şey, her yer istediği gibi olsun; yeter ki mutluluk bizi bırakmasın.

Önce gökyüzüne baktım, sonra çevreme; hiç tanıdık göremedim. Neredeydi arkadaşlarım? Memleketimde yapayalnızdım. Bir ara insanları durdurup “Bakın, ben geldim, Çorum’dayım, ben de Çorumluyum. Nasılsınız?” diyesim geldi; ama yapamadım. Hemen toparlanıp doya doya dolaştım. Saat Kulesi’ne baktım, saat kaç diye; çocukken de bakardım. Okuluma gittim; yıkılmıştı. Sanki hatıralarda beni bırakmıştı.

Acıktım; yöresel yemeklerden yemeyi düşündüm. Çorum deyince ilk akla leblebi gelir. Çok çeşitli üretilir: acı, şekerli, karanfilli, tuzlu… Çorum’da fırınlarda yapılan pancarlısı (ıspanaklı pide) vardır; çok severim. Buraların yaprakları güzeldir. Yaprak dolması (sarması), su böreği ve çörekleri çok lezzetlidir.

Madımak bahar mevsiminde kendiliğinden çıkar; bazı özel türleri Türkiye’ye özgü endemiktir. Pastırmalı ve bulgurlu pişirilir, üzerine sarımsaklı yoğurt konur. Çorum mantısı biraz farklıdır. İridir, kızartılır, sulu pişirilir ve sarımsaklı yoğurtla yenir. Favorim tandır; yemeden bilemezsiniz. Ben de tandır yedim, üstüne de çay içtim; çok mutlu oldum. İskilip dolması da tercih edilebilir. Çorum Beşlisi vardır: düğün çorbası, yahni et, pilav, su böreği ve has bakla. Bayramlarda evlerde bu yemeklerden yapılır, misafirlere de ikram edilir. Gül burması ve sıkma denilen, bayramlarda da yapılan tatlılar da çok lezzetlidir.

Çorum’a gelmişken Hititlerin tarih yazdığı yerlere gittim; ne güzelmiş medeniyetimiz! Hititler hakkında okudukça insanın daha da okuyası geliyor. Türkiye’de gezilecek tarihî yerler listesinde ilk beşte burası da vardır. Hattuşa Antik Kenti’nde (Boğazkale) Aslanlı Kapı’dan geçmek lazım. Alacahöyük Ören Yeri (Alacahöyük), Şapinuva Antik Kenti (Ortaköy), İskilip Kaya Mezarları, Laçin Kapılıkaya Kaya Mezarı, Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı… Bitmeyen tarih hikâyeleri ve geride bırakılan nice eser.

Sonra özlediğim bir arkadaşımı aradım; çok şaşırdı. Çorum’da olduğumu söyleyince hemen gel, dedi. Buralarda, her bölgede olduğu gibi, kendine has konuşmalar vardır. Yaptığı yemekleri saydı: “Soğukluk (semizotu) pişirdim, kıymalı. Bu soğukluk da hemen heşleniyor (bozuluyor). İlistirde (süzgeç, kevgir) geçirerek yıkadım; yanına da helkeden (plastik kova) yoğurt koyarım. Özlemişsindir, yaprak dolması da pişiyor.” Yemekleri saydı; hepsi birbirinden güzeldi. “Benim göbeller (erkek çocukları) hiç sevmez bu soğukluğu; onlara da mantı yaptım. Birazdan pinniği (tavuk kümesi) kapatıp gelirler. Onları da görürsün,” dedi. “Geçenlerde badallardan (merdiven, merdiven basamakları) düştüm; dizlerim yara bere içinde,” dedi. Bizde de bir sohbet… “Buzdolabında culuk (hindi) var; akşam için pişireceğim, seversin. Yanına pilav da yaparım,” dedi. Ben de “Yok heri (ünlem), bu kadar yorulma,” dedim. “Zuvalden (kızılcık ağacının meyvesi) reçel yaptım; sana da cıncığa (cam kap) koyarım, yersin,” derken, “Gönlü zengin arkadaşım benim,” dedim. Telefon konuşmamız biterken ellerinin şilepe (meyve veya tatlıdan bulaşan yapışkan sıvı) olduğunu söyleyip “Telefonu sen kapat,” dedi; kapattım.

Anadolu insanı sıcaktır; kuru ekmeğini paylaşır, yedirir, bir de yanına bir şeyler koyar, “Eve gidince yersin,” der. Güzel yemeklerinden yedim; kâh hüzünlendik, kâh güldük, eğlendik. Ellerine sağlık; hepsi çok güzeldi, çok lezzetliydi.

Sıra sizlerde; Çorum’a gelin, tarihinde dolaşın, yemeklerini deneyin, fotoğraflar çekin. Giderken de leblebinizi alın ve gezinizi tamamlayın.

Bir gün Çorum’da karşılaşmak ümidiyle.