- IMKB
% - Altın
6294.69
%0.86 - Dolar
50.4108
%0.06 - Euro
55.5428
%0.2
- GÜNCEL
- RESMİ İLANLAR
- SPOR
- SAĞLIK
- POLİTİKA
- EKONOMİ
- YAZARLAR
- EĞİTİM
- KÜLTÜR SANAT
- DÜNYA
- GENEL
- YEREL
- ASAYİŞ
- ÇEVRE VE İKLİM
- 08:53 - KIRIKHAN’DA DEREYE UÇAN OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ YARALANDI
- 08:53 - ALTINÖZÜ’NDE TRAFİK KAZASI: 3 YARALI
- 08:53 - ANTAKYA’DA MOTOSİKLET ALEVLERE TESLİM OLDU
- 08:48 - HATSU’DAN İSKENDERUN’DA KAZISIZ KANAL YENİLEME ÇALIŞMASI
- 08:00 - ANTALYA EDEBİYAT GÜNLERİ'NDE ÖDÜLLER SAHİPLERİNİ BULDU
- 23:44 - TÜRKOLOG YELLİCE: ATATÜRK'ÜN TÜRKÇÜLÜĞÜ, MİLLETİN GELECEĞİNİ KURMA İRADESİDİR
- 23:20 - TERS YÖNDEN GELEN OTOMOBİL ARAZİYE UÇTU
- 22:48 - ESTETİK OPERASYONLA İZİNİ KAYBETTİRMEYE ÇALIŞTI, POLİS YİNE BULDU
- 22:08 - BARİYERLERE ÇARPAN MOTOSİKLETLİ GENÇ HAYATINI KAYBETTİ
- 21:38 - FRENİ BOŞALAN ARAÇ UÇURUMA YUVARLANDI: 2 YARALI
- 21:18 - FORD OTOSAN, COP31’DE TEDARİK ZİNCİRİNDE KARBONSUZLAŞMANIN YOL HARİTASINI PAYLAŞTI
- 20:33 - BAKAN KURUM: "HER ONDA BİR DERECE HAYATİ ÖNEME SAHİP"
- 19:33 - COP31'DE İLK KARAR TASLAĞI AÇIKLANDI
- 19:28 - ÖZDEMİR, COP31 KAPSAMINDA KENTE KAZANDIRILAN KALICI YATIRIMLARI ANLATTI
- 19:12 - KURTULMUŞ, LİBYA MECLİS BAŞKANVEKİLİ İLE BİR ARAYA GELDİ
ALİ YILDIZ / KONUK YAZAR


ALPEREN, ALP-EREN ÇELİŞKİSİ
Alp tipi ve Eren tipi üzerine bir tartışma.
Alperen terkibindeki çelişkiyi ilerleyen sayfalarda verebiliriz bu gün için erken.
Önce Alperen terkibinin elemanlarına ayırıp ortaya koyalım. Eksiklerimizi de bilenler tamamlasın.
Saka Türklerini anlattığımız Sakalar kitabımızda da sözünü ettiğimiz gibi Alp bir insan tipidir. Bu adı koyanlar da batılı araştırmacılardır. Türkmenistan’ın güney ucunda Anau’da yapılan hafriyatlarla, en eski insan tipi Alp tipi olarak belirlenmiştir. Bunun yanında Alp dağlarında elde edilen buluntularda da Alp tipine rastlanmış ve bu tipin belirli bir coğrafyayı kat ederek Alp dağlarına kadar ulaştıkları kanaatine varılmıştır. Bu Orta Asyalı insanın ilk uzun yolculuğudur. Bu insan tipine batılılar Türk tipi demektedirler. Bu konuda Şemsettin Günaltay’ın İran Tarihi eserinde oldukça ayrıntılı bilgiler vardır. Kaynağından okunması dileği ile o ayrıntıları buraya almıyoruz.
Alp Tipinin ikinci ayrıntılı bilgi kaynağı da Prof Dr. Mehmet Kaplan’ın Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar C.I adlı eseridir. Bu eserin Türk Destanında Alp Tipi başlıklı makalesi oldukça doyurucudur. Doğrusu bu açıklamaları okumadan Türk Destan karakterlerini anlamak da çok zor olur.
Alp bir kahraman tipidir. Kahraman tipleri ikiye ayrılır. Birincisi bireysel kahramanlar ikincisi de toplumsal kahramanlar. Daha doğrusu Kahramanlık evrim geçirerek iki tip oluşturmuştur.
Birinci tip kahramanların şu garip acunda tek başına oluşu dolayısı ile yağmura rüzgâra, sele, yabani hayvanlara ve bireysel düşmanı olan ejderlere devlere, pehlivanlara ve fertlere karşı çok güçlü olması mecburiyetidir. Aksi halde bir ucu ölüm. Bu tipte ferdi maharetler ve beceriler önemlidir. Arkaik toplumun tipik ferdi budur. Ferdi kahramanlık. Kahrın her türlüsüne göğüs gerecek kadar dayanıklı ve dirençli olmak.
Bizim tarihi hayatımızda buna Örnek Oğuz’dur. İster Kağan diyelim ister Bey, bizim hayatımızda böyle bir Alp tipi ezelden beri vardır ve adı Oğuz’dur. Onun tasviri destanda adeta bir hayvan tasviri gibidir. "Ayakları Öküz Ayağı gibidir. Beli Kurt Beli gibidir, Omuzları Samur omuzu gibidir. Göğsü Ayı göğsü gibidir.”
Benzer tiplemeler Dede Korkut Destanında vardır. Alp bedeninin büyüklüğüne bakın:
“Altmış öğeç derisinden kürk eylese topuklarına erişmeyen, altı öğeç derisinden külah etse kulaklarını örtmeyen, Kolu budu haranca, baldırları uzun ince, Kazan Beğin Dayısı AT AĞIZLI Aruz Koca.”
Amud Suyunun Aslanı, Karacuk dağının Kaplanı, Salur Kazan.
Çaya baksa çalımlı, Kur-kurma kuşaklı, tutanda kara taşı kül eyleyen, bıyığını ensesinde yedi yerde düğümleyen, Kulağı Altın Küpeli, Kalın Oğuz Beğlerini bir bir atından yıkıcı, Kazılık Koca oğlu Big Yiğenek !
Atsız Hoca için de bir satırla atlıyı atından düşürür derlerdi ya.
Alp tipi dünyayı kendisi düzene koyan ve çevresindekileri kurduğu düzene tabi kılandır. Devlet fikrinin, millet düşüncesinin toplumsal uyumun veya uyumsuzluğun hepsi bunun kurduğu düzen veya düzensizlikte vardır.
Bunun için Oğuz Kağan Destanını çok iyi okumak ve yeni bir bakış açısı ile bakmak gerek.
Sözü kısa ve keskindir. Dünyasında birkaç önemli kavramdan başkası yok biline. Gün, Ok, Yay, Kalkan. Kurikan. Yani Gün yaşanan zaman, üstte mavi gök altta kara yer, Ok yay silah ve Kurıkan yaşadığı Mekândır. Bu Alp’in dünyasıdır. Alp bu sade dünyanın tek hakimidir. Zamanı o tayin eder elinde bir topak kan ile doğar doğar doğmaz konuşur veya kımız şarap içer.
Alp bu günün ölçeğinde kaba saba bir insandır. Hayvanlığın sınırını yeni geçmiş İnsanlığın sınırından acemice bir giriş yapmış olan varlıktır.
Elbette zaman içinde Alp tipi de değişim geçirmiş İlkel insan tipi görüntüsünden bir parça sıyrılarak ferdi kahramanlığın yerini Toplumun yararına yapılan kahramanlık öne çıkarak ferdi kahramanlık yerine toplumsal kahramanlık tercih edilir olmuştur.
Böylece Oğuz Kağan dönemini Ferdi Kahramanlığın önde olduğu Alplik dönemi diye adlandırabiliriz. Bunun öncesi ne kadardı ona dair bir şey söylemek imkânımız yok. Türklerin Anadolu’ya gelmesinden bir süre önce Alplik dönemi bir başka evreye geçmiş Erenlik dönemi başlamıştır. Erenlik döneminde toplumsal uzlaşmanın başka araçları vardır.
Alplik döneminden kopmamak için bazı örnekler vermeliyiz.
Alp tipinin sevileceğini sanmıyorum. Çünkü günümüzün yumuşak G tipleri Alp’i çok hayvani bulurlar.Yine de alpin tasvirine bakalım.
Örneğimiz Dede Korkut’tan olsun:
“Kazan Hanın Çobanı bağlandığı ağacı köküyle beraber söküp sırtına yüklendi.” O kadar güçlüdür Alp.
Dede Korkut’ta geçen Kazan Han hikâyesine göre Kazan Hanın Çobanının iyi sapan Taşı attığı bilinir. O sapanın tarifi şöyle;
“Çobanın üç yaşar dana derisinden ayası idi.” Yani çobanın taş atmak için sapanda açtığı yer üç dana derisi genişliğinde idi. Bu genişlikte acaba nasıl bir gülleyi atacaktı?
“Üç keçi kılından sapanın kolları idi. Her atışta on iki batman taş atardı. Sapanın taşının düştüğü yerde üç yıl ot bitmezdi. Çobanın sürüsünden, semiz koyun, arık toklu bayırda kalsa bunu da bir kurt görse sapanının korkusu belasına kurt onu yemez idi.” Vay efendim vay!
Çoban deyip de geçmeyin bir boy beyinin çobanı böyle olursa boy beyi Kazan Han kim bilir nasıl bir Alptir? İlerleyen bölümlerde onun da yenilmesi söz konusu edilse bile Çoban üzerinden verilen mesaj eski Alp tipine özlemi dile getiriyor.
Ukalası çok olan bir konu seçtim. İşin içinde siyasiler bile var. Bu tartışma çok su götürür onun için kolay da bitmez.
ATATÜRK'ÜN TÜRKÇÜLÜK ANLAYIŞI-3MUHARREM YELLİCE
MUHAFAZAKARLARI ANLAMAKALİ İHSAN DİLMEN
ORHAN KEMAL’İN ÇORUM GÜNLÜKLERİAHMET İLBARS
GENÇLERİ GELECEĞE HAZIRLAMAK YETMEZIŞIK YARGIN
OTELLERDE GASTRONOMİTALİP BAYRAM
SİNESTEZİ: KOKULARIN RENGİNİ GÖRMEKGAZANFER ERYÜKSEL
SANDIKTAN ZİRVEYE: ÜYENİN SÖZ SAHİBİ OLDUĞU "YENİ SİYASET"AHMET DİKİCİ
BU HASTANELER, ÜLKENİN YÜZ AKIVEDAT GÜRHAN
“SOL MÜSLÜMAN” OLUR MU?TARIK ÇELENK
GRÖNLAND'IN GELECEĞİ MASADA, PEKİ İNUİT MOĞOL TÜRK HALKI NEREDE?HÜSEYİN KARABULUT
SARIGÜL: BİR DÖNEM POLİTİKACISININ PORTRESİEŞREF URAL
SAĞLIKLI BESLENMEK LÜKS DEĞİL, TEMEL BİR HAKTIR!AV İBRAHİM GÜLLÜ
BİR KARNE BİR ÖĞRENCİNİN HİKAYESİNİ ANLATMAYA YETER Mİ?PINAR TEYİN
OSMANLI İMPARATORLUĞUNURİ SEZEN
75. YAŞINDA GAZANFER ERYÜKSEL ŞİİRİNE GENEL BİR BAKIŞHALİL ERDEM
“KIRKMERDİVEN” EDEBİYAT DERGİSİ VE “ANSAN” – 5YUNUS YAŞAR
KOLTUK MU? LİDERLİK Mİ?DERYA DALMAZ
DEĞERLER, İNSANIN GERÇEK İMZASIDIRMELTEM YUVARLAK
DOSTLUK, BİRİNİN HEP HAKLI OLDUĞU BİR MAHKEME DEĞİLDİR!ALYA ŞAHİN
EBA ve ECEHASAN EKİN KURUCUK
BİR KENT NASIL NEFES ALIR?CEM ARÜV
KELİMELERİM SUSTUŞEBNEM YAPA ÖZTOPRAK
BİR MEMLEKETİ KENDİ İNSANINA AÇMAKTUGAY TOYDEMİR
ATATÜRK'ÜN İZİNDE OTELLER-13 / TOKATLIYANNİZAMETTİN ŞEN
GENÇ SANATÇI NAZ SEVİNÇ'TEN, ŞİİRLERİN DİJİTAL YORUMU
TUED: MADENCİLİK VE ENERJİ HALKIN ORTAK MÜLKİYETİ OLMALIDIR
ERDEN: RÜZGAR ENERJİSİ, ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI AÇISINDAN ÇOK ÖNEML
GROWTECH ANTALYA'DA TIBBİ KENEVİR İÇİN ÖZEL ALAN
COP31 TÜRKİYE PAVİLYONUNDA EMANET KAVRAMI ÖNE ÇIKACAK
COP NIGHT'TA MÜZİK, MODA VE DANS BULUŞACAK
20 CNG'Lİ, 28 MODERN DİZEL OTOBÜS COP31 BOYUNCA HİZMET VERECEK
ANTALYA, AVUSTURYALILARIN SONBAHAR TERCİHİNDE İLK SIRADA
Tel : 0532 474 99 63 | Haber Yazılımı: CM Bilişim







