YUNUS YAŞAR / KONUK YAZAR

Yıl 1976. Dönemin Antalya Belediye Başkanı Selahattin Tonguç, Türkiye'deki ünlü ressam ve heykeltraşları Antalya'ya davet ederek, şehri bir sanat, kültür, açık hava resim ve heykel kenti haline dönüştürmek için bir etkinlik düzenler.

Kimi ressamlar Antalya'nın çeşitli yerlerindeki trafoların duvarlarını resimlerken, heykeltraşlar da Karaalioğlu Parkı, Belediye önü ve şehrin önemli yerlerine sanatsal içerikli heykeller yapıyorlar.

Ünlü heykeltraş Mehmet Aksoy, Belediye önündeki meydanda “İşçi ve Oğlu” heykelini yaparken, Metin Demirtaş'la birlikte sanayiden demir tozu toplayıp harcın karılmasında katkıda bulunuyoruz. Bu heykel, tamamlanmadan birkaç gürüh tarafından saldırıya uğruyor, heykelin kolu parçalanıyor. Mehmet Aksoy, inatla ve inançla heykeli tamamlıyor.

Ressam Orhan Taylan, o dönem Belediye İşhanı olarak kullanılan binanın caddeye bakan yüzüne “Zincire vurulmuş Prometheus” resmini yapıyor.
*
Gün olup devran dönüyor. “12 Eylül Darbesi” ülkenin üstüne bir karabasan gibi çöküyor. Astığı astık, kestiği kestik bir döneminde Kenan Evren Antalya'ya geliyor. Dönemin Belediye Başkanı, İl Kültür Müdürü ve gazeteciler eşliğinde şehri gezerken gözü Belediye İşhanı'nın caddeye bakan yüzünde Orhan Taylan'ın yaptığı Zincire Vurulmuş Prometneus resmine takılıyor. İl Kültür Müdürü bilgilendirmeye çalışsa da hemen kapatılsın emrini veriyor.

Trafolardaki resimler de Kenan Evren'in hışmına uğruyor. Bütün heykeller yerinden alınıp depolara kaldırılıyor.

Orhan Taylan'ın Zincire Vurulmuş Prometheus resminin silinerek yerine bakır kabartma Atatürk rölyefinin yapılması için dönemin Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Müdürü, değerli ağabeyim Esen Emekçil görevlendiriliyor. Esen Hoca, önce bunu yapamayacağını söylese de baskılara dayanamayarak kabul ediyor.

Birgün Devlet Güzel Sanatlar Galerisi'nde kendisini ziyarete gittiğimde hayıflı ve düşünceli görüyorum Esen Hoca’yı.

Sohbet esnasında Zincire Vurulmuş Prometheus” resminin silinip yerine Atatürk rölyefi yapılması işini bana yüklediler. Ne kadar direndimse de baskılara dayanamayarak kabul ettim. Ama bir düşüncem var. Resme hiç dokunmayacağım. Üstünü macunla kapatıp, yerine bakır dövme (kabartma) Atatürk portresi ve bir başakla tamamlayıp monte edeceğim diyor.

Birkaç saniye suskunluk.. Derken, Devlet Güzel Sanatlar Galerisi elemanı Ali Bey, Esen Hoca'ya bir kahve, bana da bir demli çay getiriyor. Müsait bir zamanda bakır alacağım diyor Esen Hoca. Galeri bahçesindeki masanın üzerinde dövme çalışmalarına başlayacağım.

2
Esen Hoca dediğini yapıyor. Zincire vurulmuş Prometeus resmine zarar vermeden üzerini macunla kapatarak, bakır dövme Atatürk rölyefini yerine monte ediyor.
*
Aynı dönemlerde Aziz Nesin bir etkinlik için Antalya'dadır. Resmin yerinde olmadığını görünce ve de Esen Hoca tarafından kaldırıldığını öğrenince Yaha Esen, ellerin felç olsaydı da, bunu sen yapmasaydın diye üzüntülerini bildiriyor.

Ne büyük tesadüftür ki; Esen Hoca felç geçirir. Elleri ne kalem, ne fırça ne de çekiç tutuyor. Şakaya getirip Bir komonistin ilenci ne kadar ağırmış meğer diye söylendiğini bilirim. Esen Hoca, uzun zaman felci yenebilmek, tekrar resim yapmak ve bakır dövebilmek için galeride ve galerinin bahçesindeki masada eksersizler yaparak hastalığı yeniyor.
*
Doksanlı yılların başı. Antalya Belediyesi Kültür-Sanat ve Şehir Tiyatrosu Müdürü Müfit Kayacan'ın Belediyedeki makam odasında sohbet ediyoruz. Söz “Zincire Vurulmuş Prometheus” resmine geliyor. Aslında, gücüm yetse, Porometheus'un üstündeki macunu kaldırsam, Zincire Vurulmuş Prometneus gün ışığına çıksa, Esen Hoca'nın yaptığı bakırdan dövme Atatürk rölyefini de tam karşısındaki Dönerciler Çarşısı'nın tepesine koysam, çağlar boyu karşılıklı söyleşseler, aydınlatsalar Antalya'yıdiyor Müfit Kayacan.
*
Zincire Vurulmuş Prometheus hâlâ gün yüzüne çıkmayı bekliyor. Sanata, kültüre, şehrin belleğine duyarlı belediye yetkililerinin harekete geçmesini bekliyor.
Sanat aşkına..
Ha gayret..