TÜRKOLOGLAR ANTALYA’DA NİHAL YAZAR’IN ROMANCILIĞINI TARTIŞTI

İstanbul Üniversitesi Türkoloji Bölümü 1968-1972 dönemi mezunları ile Antalya Edebiyat Dostları Grubu üyeleri, Türkolog-yazar Muharrem Yellice’nin düzenlediği edebiyat toplantısında bir araya geldi.

Akdeniz Üniversitesi toplantı salonunda geniş bir katılımla gerçekleştirilen ve Türkolog Gazeteci-Yazar Gürsel Kaya’nın yönettiği oturumda, roman türünün tarihî gelişimi, devir romanı ve Lebibe Nihal Yazar’ın romancılığı farklı yönleriyle ele alındı.

Toplantının ilk konuşmasını yapan Yalçın Duman, “Roman Türünün Dünü, Bugünü ve Yarını” başlığı altında romanın tarihsel gelişimi üzerinde durdu; ayrıca devir romanının özelliklerini ve Türk edebiyatındaki yerini değerlendirdi.

Ardından Muharrem Yellice, Lebibe Nihal Yazar’ın Merdivenler ve Başka Hayatlar romanlarını hazırladığı slaytlar eşliğinde ele aldı. Yellice, romanlara Mehmet Kaplan’ın tahlil yöntemi ile Fransız filozof Gilles Deleuze’ün edebiyat, “oluş” ve “yersizyurtsuzlaşma” kavramları açısından yaklaştı.

Yellice, Merdivenlerde aile, musiki, kültür, kadın, aşk ve tarihî hafızanın iç içe geçtiğini; Ahmet Haşim’in de Zarife Güzin Hanım’ın aile ve kültür dünyasına dâhil olarak romanın önemli kişilerinden biri hâline geldiğini belirtti.

Başka Hayatları ise 93 Harbi’nden Balkan Savaşlarına ve Cumhuriyet yıllarına uzanan tarihî kırılmaların insan hayatındaki izleri bakımından değerlendiren Yellice, romanın en belirgin özelliğini “büyük tarihi küçük hayatların içine yerleştirmesi” sözleriyle ifade etti.

Romanın yalnız savaşları ve göçleri değil, bunların insan ruhunda ve kuşaklar boyunca bıraktığı izleri de anlattığını belirten Yellice, değerlendirmesini şu sözlerle özetledi:

“Tarih ‘Ne oldu?’ diye sorar; roman ise ‘Olan şey insana ne yaptı?’ diye sorar. Başka Hayatlar bu yönüyle yalnız bir tarihî roman değil, aynı zamanda bir hafıza ve göç romanıdır. Savaşın bitiş tarihi vardır; fakat acının bitiş tarihi yoktur.”

Yellice, iki roman arasındaki farkı da “Merdivenler’de aile tarihin içindedir; Başka Hayatlar’da ise tarih ailenin içine girer” sözleriyle dile getirdi.

Toplantıya katılan Lebibe Nihal Yazar da söz alarak Merdivenler ve Başka Hayatlar romanlarının doğuş süreçlerini anlattı. Eserlerini kaleme almasına kaynaklık eden düşünce, hatıra ve tarihî birikimlerden söz eden Yazar, romanları üzerine böyle kapsamlı bir toplantı düzenlenmesinden duyduğu memnuniyeti ifade etti. Katılımcıların eserleri farklı açılardan değerlendirmesinin kendisi için ayrıca anlamlı olduğunu belirtti.

Programda daha sonra Ali Tur, Merdivenler romanı üzerine görüşlerini paylaştı. Konuşmaların ardından her iki roman üzerinde katılımcıların da söz aldığı canlı bir tartışma gerçekleştirildi.

Yaklaşık iki saat süren toplantı, Ahmet Turan Kul, Harun Yiğit ve Gazanfer Eryüksel’in şiirlerini seslendirmeleriyle sona erdi.