ALİ YILDIZ / KONUK YAZAR

URUMMİ'DEN RUM'A (ANADOLU)-5

09 Aralık 2025 Salı 19:05

SONUÇ

Bundan önce Doğu Anadolu’nun Van ve Urmiye çevresinde birbiri arkasına gelen ve Asyatik-Turani Sakalar’ın bir kolu olan Medlerden, onları ortadan kaldıran yine bir Turani bir kavim olan Elamlardan ve son olarak bunları da yenip İran’dan Akdeniz’e kadar egemenliğini kabul ettiren Sami kökenli Akadlardan söz etmiştik.

Rum adının ilk kez Akad Kralı Sargon’un oğlu Urummi’den alınarak bu coğrafyaya URUMMU’NUN MEMLEKETİ anlamında Rum denildiğini yazdık. Akadlar, Sami bir kavim olarak Arapların da atasıydılar. Dolayısı ile bu isim atalarından Araplara geçti ve Araplar bu ülkeye Rum adını kullanmaya devam ettiler.

Akadlar’ın bu adı kullandığı çağda İtalya merkezli Roma diye bir devlet ve şehir yoktu. Bugün kendilerine Rum dediğimiz Grekler de yoktu.

Her ne şekilde olursa olsun Anadolu’ya bu ad Akad kralı olan Urummu yoluyla gelmiştir. 14 Anadolu’ya Rum adının verilmesinin en eski kaynağı budur ve Sami bir toplum olan Akadlar bu adı İran’dan Akdeniz’e kadar yönettikleri bütün

Anadolu’ya teşmil etmişler, devamında onların ahfadı olan Araplar da bu toprağa Rum, Diyar-ı Rum, Bilad-ı Rum demeye devam etmişlerdir. Rum adı, yaklaşık 2000 yıl kadar bu toprak için kullanılmıştır.

Araplar ve İranlılar tarafından kullanılmış olan bu adı, Türkler de İslam dinine girdikten sonra ve Anadolu’ya doğru göçerken Arap ve İranlılardan öğrenmişlerdir.

Bu topraklar miladi yıl başlangıcından 1071’e kadar uzun bir zaman Roma ve Bizans egemenliğinde kaldı. Binli yıllarda adı Asia, Asia Minör, Naturi, Natoli olarak harita ve partulanlara yazıldı. Natur, Naturi, doğal toprak, vatan gibi anlamlandırılabilecek isimler aldı.

Rum adı Selçuklular devrinden başlayarak, bazı sosyal grupların tarifinde de kullanılmıştır, Gaziyan-ı Rum, Baciyan-ı Rum, Dervişan-ı Rum, Abdalan-ı Rum gibi. Osmanlı İmparatorluğu devrinde resmi yazışma evrak ve bölgesel taksimat anlamında kullanılmış, Sivas bölgesi Rum olarak anılmıştır.

1075 yılında İznik merkezli olarak Anadolu Selçuklu Devletini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Bizans Kralı Mikail Dukas ile çağdaştır. Bu yıllarda Mikail Dukas’a isyan edip, İmparatorluk iddiasında bulunan Bizanslı komutanlara karşı, Süleyman Şah krala yardım etmek üzere Rumeli yakasına asker göndermiş ve 1078 yılında bir antlaşma yapmıştır. Bu antlaşma ile Bizans, Selçuklu’nun meşruiyetini tasdik etmiş, Süleyman Şah’ın İznik ve çevresindeki egemenliğini tanımış oldu. Böylece bundan sonra batılı tarihçiler ve devlet adamları Anadolu’ya TURCHİA, TÜRKİYE, Türklerin toprağı adını verip, Türk egemenliğini kabullendiler. ( Sevim. S.26 vd.)

1078’den sonra bu topraklar Bizans kralı Mikail Dukas ve Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucu Başbuğu Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın karşılıklı antlaşmaları sonucu Türkiye adını almıştır.

Anadolu için kullanılan Rum adının Grekler, Rumlar, Yunanlar ile bir ilgisi yoktur. (BİTTİ)

KAYNAKLAR

1-HERODOT TARİHİ. İş B. Yay. İst. 2004.

2-Strabon. ANTİK ANADOLU COĞRAFYASI. Ark. Sanat Yay. İst. 2005.

3-Kaya. M. Ali, ANADOLU'DA ROMA EYALETİERİ SINIRLAR VE ROMA YÖNETİMİ/dergipark.org.tr

4-Ramsay. W, ANADOLU’NUN TARİHİ COĞRAFYASI. MEB yay. 1939.

5- Günaltay. Ş, İRAN TARİHİ, C.I. TTK Yay. Ankara.1948

6- Tülbentçi. F.F, YAVUZ SULTAN SELİM AĞLIYOR. Akba Kitabevi. Ankara.1947. 15

7- Öztelli. C, KARACAOĞLAN. Milliyet Yay. 1970.

4- Bayrakdar. M, MEDLER VE TÜRKLER. Akçağ Yay. Ankara 2013

8- Bayrakdar. M, YUNANİSTAN’DA SAKA TÜRKÜ ÜÇ FİLOZOF. Akçağ Yay. Ankara 2013

9- Memiş. E, ESKİ ÇAĞ TÜRKİYE TARİHİ. Çizgi Kit. Konya 2001.