AHMET İLBARS / KONUK YAZAR

Uzun zamandır şunu fark ediyorum: Vizyon, misyon ve değerler çok konuşuluyor ama çoğu zaman duvarda asılı kalıyor. Güzel cümleler ve sunumlar var, ama yürüyen pek az şey var. Mesele artık şu soruya geliyor: “Bu söylediklerimizle gerçekten yol alabiliyor muyuz?”

Vizyon hep uzakta bir ışık gibi. Henüz varmadığımız ama yönümüzü belirleyen bir şey. Genellikle o ışığı herkes göremiyor. Görmek için öngörü gerekiyor. Yani sadece bugüne bakmak değil, biraz da “sonra ne olur?” diye sormak. Öngörü yoksa vizyon ya kopya oluyor ya da romantik bir temenniden ibaret kalıyor.

Işığı görmek yetmiyor. Oraya nasıl gideceğimiz daha zor bir mesele. Misyon tam da burada devreye giriyor. Bugün ne yapıyorum ve neden yapıyorum? Bu soruya net bir cevabımız yoksa, vizyon sadece iyi hissettiren bir fikir oluyor. İşte bu noktada SMART bir yöntemden çok bir gerçeklik kontrolü olarak ortaya çıkıyor.

SMART, hedefleri netleştirmek için basit ama rahatsız edici sorular soruyor. Hedefim gerçekten belirli mi (Specific), yoksa yuvarlak bir temenni mi? Ölçülebilir mi (Measurable), yani ilerlediğimi anlayabilecek miyim? Ulaşılabilir mi (Achievable), yoksa daha baştan motivasyonumu tüketecek bir beklenti mi? Yaptığım şey gerçekten ilgili ve anlamlı mı (Relevant), beni vizyona yaklaştırıyor mu? Ve son olarak, bunun bir zaman sınırı var mı (Time-bound), yoksa belirsiz bir “bir ara” mı? SMART’ın gücü tam olarak burada: hayali küçültmeden, onu ayakta durabilecek hale getirmesi.

“Kendimizi geliştireceğiz” demek kolay. “Önümüzdeki üç ayda şu beceriyi şu şekilde geliştireceğiz” demek ise sorumluluk istiyor. SMART bizi sözün konforundan çıkarıp eylemin alanına çekiyor.

Değerler konusu ise işin en zor tarafı. Çünkü değerler, zorlandığımız anlarda kim olduğumuzu hatırlatan şeyler. Hızlanırken neyi feda etmediğimiz, karar alırken neyin önünde durduğumuz. Öngörü, hangi değerlerin gelecekte daha da hayati olacağını sezdiriyor. SMART ise bu değerleri günlük hayatta test edilebilir hale getiriyor. Sadece “önemsiyoruz” demek değil, gerçekten yaşayıp yaşamadığımızı görmek için.

Ve sürdürülebilirlik… Bunu artık sadece çevresel bir başlık olarak düşünemeyiz.  Sürdürülebilirlik, tükenmeden devam edebilmek. Bir projede, bir ekipte ya da kendi hayatımızda. Bugünü kurtarırken yarını yakmamak. Enerjimizi, motivasyonumuzu ve inancımızı bilinçsizce harcamamak.

 Son söz:
Vizyon yönü gösteriyor.
Misyon bugüne bağlıyor.
Değerler neden yolda kaldığımızı açıklıyor.
Öngörü ufkumuzu açıyor.
SMART yere bastırıyor.
Sürdürülebilirlik ise yolun yarıda kalmamasını sağlıyor.

Geleceğin pusulası tek bir kavram değil. Bir denge hali. Ve bu denge, her gün yeniden kuruluyor.