AV İBRAHİM GÜLLÜ / KONUK YAZAR

Online alışveriş platformlarında bazı işletmeler ön plana çıkabilmek ve güvenilirlik kazanmak için yorum satın alıyor.

Sahte/yorum satın alma uygulaması Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile düzenlenmiş durumda. 

Ticaret Bakanlığı'nın 2023'te yayımladığı "Tüketici Değerlendirmeleri Hakkında Kılavuz" da işletmeler hakkındaki yorumlarla ilgili çok önemli bir kriter getirildi. Buna göre; Yalnızca ürünü/hizmeti satın alan gerçek tüketiciler yorum yapabilecek ve ürünü satın almayanların yorum yapması da engellenecek. .

Sahte yorum, şablon yorum, olumlu yorumları öne çıkarma, olumsuzları gizleme şeklindeki manipülasyonlar, Tüketici Kanunumuzun 61 vd maddelerine göre; aldatıcı ticari uygulama ve yanıltıcı reklam sayılmakta.

Reklam Kurulu bu ihlallere durdurma cezası + idari para cezası vermekte.

Olaya Türk Ceza Kanunu açısından bakıldığında, sahte yorumlar dolandırıcılık (md. 157-158) kapsamında değerlendirilebilir.

Tüketiciyi yanıltmak haksız ticari avantaj sağlar. Haksız rekabet (Türk Ticaret Kanunu) unsuru taşıyorsa ayrıca suç oluşturabiliyor.

Yorumu yapan ve yaptıran işletme yanında Platformlar da sorumlu. Olumsuz yorumları sansürler veya şablon olumlu yorumlara yönlendirirlerse ceza almak durumunda kalabilirler.

Ticari hayatta dürüstlük, şeffaflık ve güven temel ilkelerdir. Tüketiciyi yanıltıcı sahte yorumlar yaptıranlar hem ticari ahlak hem de etik dışı davranışlarda bulunmaktadırlar.

Unutulmamalıdır ki, Tüketici kendisini kandıran işletmeleri de unutmaz ve kara listesine alır.