Zam sadece fiyat etiketine yazılmıyor

Zam sadece fiyat etiketine yazılmıyor. Gramajdan, porsiyondan, miktardan gizleniyor!

Çikolatanın gramı azalıyor, peynir küçülüyor, restoranlarda porsiyonlar daralıyor. Şimdi ise karşımıza çok daha çarpıcı bir örnek çıktı: Döner!

Bir TV kanalımız muhteşem bir habercilik örneği gerçekleştirdi. Yakın zamanda yaptıkları yayın, tüketicinin çoğu zaman fark edemediği önemli bir sorunu teraziye taşıdı.

Beş adet döner alındı. Bunların dördünde dönerin içerisindeki garnitürler ayrıştırılıp yeniden tartıldığında, 100 gram denilen dönerler 70–80 gram civarında çıktı!

100 gram diye parasını ödediğimiz ürün neden 70 gram çıkıyor? Aradaki 20–30 gram nereye gidiyor?

Ve daha da önemlisi: Tüketici bunu nasıl anlayacak?

Her döner aldığında içindeki domatesi, soğanı, patatesi, sosu ayırıp yanında hassas terazi mi taşıyacak? Elbette hayır!

Tüketicinin görevi dedektiflik yapmak değildir.

Bir ürün ne olarak, hangi miktarda ve hangi fiyatla satılıyorsa, tüketiciye o ürünün o miktarda teslim edilmesi gerekir.

Gramajı azaltıp fiyatı aynı bırakmak, tüketicinin fark etmeden daha pahalı bir ürün satın alması anlamına gelir.

Bu nedenle buna yalnızca “porsiyon küçüldü” deyip geçemeyiz.

Bu, tüketicinin ekonomik çıkarını doğrudan ilgilendiren bir konudur.

Sadece etiketi değil, tabağı da denetleyin!

Mevzuatımız da tüketiciyi ürünün miktarı konusunda yanıltan uygulamalara karşı açık hükümler içeriyor.

Buradan Ticaret Bakanlığına ve Tarım ve Orman Bakanlığına açık çağrımızdır:

Sadece etiketi denetlemeyin, tabağı da denetleyin!

Sadece fiyatı kontrol etmeyin; o fiyatın karşılığında kaç gram ürün verildiğini de kontrol edin!

Dönerden kebaba, hamburgerden tatlıya kadar porsiyonla satılan ürünlerde beyan edilen miktar ile tüketiciye sunulan gerçek miktar karşılaştırılmalıdır.

Denetimler yalnızca şikâyet üzerine değil, rutin ve etkin şekilde yapılmalıdır.

Tüketici şüphelendiğinde susmamalı, kayıt altına almalı!

Tüketicimize de çok önemli bir çağrımız var: Şüphelendiğiniz anda susmayın, kayıt altına alın!

Ürünün:

-Menüdeki veya reklamındaki gramaj bilgisinin fotoğrafını çekin.

-Ürünün kendisinin ve porsiyonunun fotoğrafını çekin.

-Fiş veya faturayı mutlaka alın ve saklayın.

-Varsa ürünün ambalajını, etiketini ve üzerinde yazan gramaj bilgisini muhafaza edin.

-Şüpheli durumu mümkün olduğunca tarih, saat ve işletme bilgileriyle belgeleyin.

-Reklamda, menüde veya kampanyada farklı bir miktar belirtiliyorsa bunun da ekran görüntüsünü alın.

Ve en önemlisi:

“Nasıl olsa bir şey çıkmaz” demeyin!

Şikâyet ve bildirim hakkınızı kullanın

Elinizdeki belgelerle Ticaret Bakanlığına ve Reklam Kuruluna bildirim/şikâyette bulunun.

Ürünün niteliğine göre ilgili denetim mercilerine de başvurun.

Çünkü bir fotoğraf, bir fiş ve bir video; bazen binlerce tüketicinin mağduriyetinin ortaya çıkarılmasını sağlayabilir.

Tüketicinin görevi, işletmenin yerine denetim yapmak değildir. Ancak tüketici şüpheli uygulamayı belgelediğinde, devletin denetim mekanizmalarının harekete geçmesine önemli katkı sağlayabilir.

Gizli zam, görünmeyen zamdır!

Unutmayalım:

Gizli zam, görünmeyen zamdır.

Etiket aynı kalabilir… Ama 100 gram diye ödediğiniz ürün 70 grama düşüyorsa, tüketicinin ödediği paranın karşılığı da küçülüyor demektir.

Dün çikolata, bugün dönerin gramı… Yarın sıra neye gelecek?

Tüketicinin cebinden sessizce eksilen her gram, tüketicinin hakkından eksilen bir gramdır.

Yetkililere ve tüketicilere çağrımız

Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı daha etkin denetim yapmalıdır.

Tüketici şüphelendiği her uygulamayı belgelemeli ve ilgili mercilere bildirmelidir.

Ve unutulmamalıdır:

VATANDAŞIN HAKKI GRAM GRAM EKSİLTİLEMEZ!

Tüketiciyi korumak, sadece fiyatı değil; fiyatın karşılığını da denetlemektir.