HÜSEYİN BARANER / KONUK YAZAR

 

2019’da 52 milyon turist, 2024’te yeni rekorlar… Ancak 2025, hiç kimsenin beklemediği kadar zorlu geçti. Pahalılık, siyasi gerginlik, güvenlik açıkları, personel krizi ve etik dışı destinasyon uygulamaları birleşince, Türkiye “parlayan yıldız” olmaktan çıkıp “zorluklarla boğuşan ülke” konumuna düştü.

 

Oteller dolu görünse de kâr marjları eridi, erken rezervasyonun anlamı kayboldu, Avrupa’daki seyahat acenteleri Türkiye satışlarında temkinli davranmaya başladı. Bu tablo, günü kurtarmaya odaklı turizm anlayışının artık sürdürülemez olduğunu gösterdi.

 

 

Türkiye, COVID-19 sonrası dönemde “Güvenli Turizm Sertifikası” ile dünyaya örnek olmuştu. Antalya’dan Bodrum’a, Kapadokya’dan Çanakkale’ye kadar pek çok tesis uluslararası hijyen standartlarıyla öne çıkmıştı.

 

Ne var ki 2025’te Bolu’da yaşanan büyük otel yangını, güvenlik standartlarını sorgulatmaya yetti. Avrupa basınında çıkan “Türkiye gerçekten güvenli mi?” manşetleri, pandemi döneminde kazanılan güveni bir anda eritti.

 

 

Enflasyonun %50’yi aşmasıyla fiyatlar kontrolden çıktı. Antalya’da bir aile tatili artık İspanya’dan pahalıya gelmeye başladı. Bodrum’da bir akşam yemeği Londra fiyatlarına ulaştı.

 

Turistler için Türkiye artık “ucuz ve kaliteli tatil ülkesi” değil, “pahalı ve belirsiz” bir destinasyon haline geldi:

 

 

En büyük kırılma noktalarından biri, Avrupa’daki seyahat acentelerinin güven kaybı oldu. Almanya, Avusturya ve Hollanda’daki acenteler, Türkiye satışlarında mesafeli davrandı.

 

Sebep açıktı: Fiyatlarla sürekli oynandı. Sezon başında erken rezervasyon yapan müşteri birkaç ay sonra aynı oteli daha ucuza buldu ya da aynı paraya daha düşük hizmet almak zorunda kaldı. Böylece erken rezervasyon güvenilirliğini tamamen kaybetti.

 

Bir Alman acente temsilcisinin sözleri durumu özetliyordu:

 

 

Ayrıca bazı otellerin doğrudan acente müşterilerini arayarak indirim ve düşük fiyat teklif etmesi, acentelerin Türkiye’ye olan güvenini daha da zedeledi.

 

 

2025’in bir diğer acı dersi, turizm emekçileri ile ilgiliydi. Pandemi sonrası sektörü terk eden 400 bini aşkın nitelikli personel geri dönmedi.

 

Bazı tesislerde personel hâlâ 8–10 kişi aynı odada kalıyor. Çalışan mutsuz olunca, o meşhur Türk misafirperverliği gölgeleniyor.

 

Bazı büyük oteller çareyi Hindistan, Endonezya ve Nepal’den işçi getirmekte buldu. Fakat kültürel uyumsuzluk, iletişim sorunları ve kur dalgalanmaları bu yöntemi sürdürülemez kılıyor.

 

Barut Otelleri gibi zincirlerin örnek lojman ve sosyal imkân uygulamaları sektörün tamamına yaygınlaştırılmadıkça, turizmde hizmet kalitesi her geçen yıl daha da düşecektir.

 

 

Ortalama gelirli bir ailenin Antalya’da bir hafta tatil yapması imkânsız görünüyor. Çanakkale, Edremit ve Ayvalık gibi geleneksel Türk tatil rotaları bile orta sınıf için erişilemez hale geldi.

 

İç turizmin daralması, sektörün en büyük güvence damarını kesti. Oysa sürdürülebilir turizm, sadece yabancıya değil, kendi vatandaşına da tatil imkânı sunabilmektir.

 

 

Türkiye turizminin en büyük eksiği, destinasyonların birbirine bağlanamaması. Antalya’ya gelen turist yalnızca otelinde tatil yapıyor; oysa onu başka bölgelere yönlendirmek mümkün.

 

Artık zamanı geldi:

Bu model, hem turistin kalış süresini uzatır ve daha değerli ve varlıklı turisti ilk defa Türkiye’ye getirir. Çapraz pazarlama artık bir seçenek değil, stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir.

 

 

1) Fiyat Stratejisi:

 

2) İmaj İyileştirme:

 

 

 

3) İnsan Sermayesi:

 

 

2025’in bir diğer acı dersi, turizm emekçileriyle ilgiliydi. Pandemi sonrası sektörü terk eden 400 bini aşkın nitelikli personel geri dönmedi.

 

Bazı tesislerde personel hâlâ 8–10 kişi aynı odada kalıyor. Çalışan mutsuz olunca, o meşhur Türk misafirperverliği gölgeleniyor.

 

Bazı büyük oteller çareyi Hindistan, Endonezya ve Nepal’den işçi getirmekte buldu. Fakat kültürel uyumsuzluk, iletişim sorunları ve kur dalgalanmaları bu yöntemi sürdürülemez kılıyor.

 

Barut Otelleri gibi zincirlerin örnek lojman ve sosyal imkân uygulamaları sektörün tamamına yaygınlaştırılmadıkça, turizmde hizmet kalitesi her geçen yıl daha da düşecektir.

 

4) Yeni Pazarlar, gerileyen pazarlar

 

 

2026 için bir diğer kritik adım ise belediyelerin sorumluluk üstlenmesidir. Türkiye’de ilk defa 01.01’den itibaren yerel turizm şûraları düzenlenmelidir.

 

Bu şuralarda belediyeler, otelciler, acenteler, rehberler, güvenlik birimleri, sağlık kuruluşları ve yerel esnaf aynı masada buluşmalı; destinasyonda yapılacak hizmet, güvenlik ve altyapı geliştirmeleri şeffaf biçimde tespit edilip yayınlanmalıdır.

 

Bu yaklaşım, şeffaflık sağlayacak ve yerel halkın, turizm çalışanlarının ve tüm pazarlama ve satış sistem ev kurumlarının destinasyona olan güvenini yeniden inşa edecektir. 

 

Turizm sadece Ankara’dan yönetilemez; Turizm bir destinasyonun tamamının ortak sorumluluğudur.

 

2025, Türk turizmi için yalnızca bir kriz değil, aynı zamanda bir uyarı yılı oldu. 

 

Eğer bu uyarıyı dikkate almazsak, Türkiye günü kurtarır ama geleceğini kaybeder.

 

Ama doğru adımlar atılırsa; Türkiye bu muhteşem tesisleri ve özverili turizmci ordusu ile yeniden dünyanın en cazip tatil ülkesi olarak kısa  bir zamanda kalıcı olarak dünya turizminde ilk 5 arasında yukarıya doğru yerini sağlamlaştırır