- IMKB
% - Altın
5730.99
%0 - Dolar
50.5647
%0 - Euro
55.418
%0
- GÜNCEL
- RESMİ İLANLAR
- SPOR
- SAĞLIK
- POLİTİKA
- EKONOMİ
- YAZARLAR
- EĞİTİM
- KÜLTÜR SANAT
- DÜNYA
- GENEL
- YEREL
- ASAYİŞ
- ÇEVRE VE İKLİM
- 01:53 - HATAY’DA 5 ARACIN KARIŞTIĞI ZİNCİRLEME KAZADA 9 YAŞINDAKİ ELİF HAYATINI KAYBETTİ, 10 KİŞİ YARALANDI
- 01:23 - ALANYA’DA YOL VERME TARTIŞMASINDA BIÇAKLANAN ÖĞRETMEN HAYATINI KAYBETTİ
- 01:23 - COP31 BAŞKANI KURUM: "SON METİN DİYECEĞİMİZ METNİ SEKRETARYAYA GÖNDERDİK"
- 01:08 - DEFNE’DE DEREYE DÜŞEN VATANDAŞ KURTARILDI
- 00:58 - İSKENDERUN’DA KANALA UÇAN OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ YARALANDI
- 00:53 - HATAY’DA DÜNYA ÇOCUK HAKLARI GÜNÜ ETKİNLİĞİ DÜZENLENDİ
- 00:22 - HAZIRLADIĞI BELGESEL İLE ENGELLİ BİREYLERİN HAYATINA DİKKAT ÇEKTİ
- 00:19 - ŞARAMPOLE YUVARLANAN OTOMOBİLİN SÜRÜCÜSÜ ÖLDÜ
- 00:16 - DAİREDE ÇIKAN YANGINI İTFAİYE SÖNDÜRDÜ
- 00:13 - ALANYA’DA İKİ AİLE ARASINDAKİ SİLAHLI VE BIÇAKLI KAVGA: 4 YARALI
- 00:13 - GERİ MANEVRA YAPAN ARACIN ÇARPTIĞI ÇOCUK ÖLDÜ
- 23:14 - COP31'DE KRİTİK GÖRÜŞME
- 22:53 - KAHRAMANMARAŞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESPOR KADIN VOLEYBOL TAKIMI DEPLASMANDA KAZANDI
- 22:13 - COP31’DE MÜZAKERELER SÜRÜYOR
- 21:28 - KAHRAMANMARAŞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESPOR, MKE ANKARAGÜCÜ’NÜ 94-69 MAĞLUP ETTİ
TUGAY TOYDEMİR / KONUK YAZAR


SEYAHATİNİZİ ARTIK SİZ Mİ SEÇECEKSİNİZ, ALGORİTMA MI?
Yapay zekâ turizmi özgürleştirecek mi, yoksa yeni bir dijital tekel mi yaratacak?
Booking, Expedia ve benzeri OTA’ların turizm sektöründe yarattığı dönüşümü daha yeni tartışmaya başlamışken kapıda çok daha büyük bir değişim var:
Yapay zekâ tabanlı seyahat platformları.
Bugün yapay zekâya “Eşimle birlikte ekim ayında 2.000 Euro bütçeyle beş günlük romantik bir Avrupa seyahati yapmak istiyorum” dediğinizde birkaç saniye içerisinde size destinasyon, uçuş, otel, restoran, müze ve günlük gezi programı hazırlayabiliyor.
Yakın gelecekte bunun bir adım ötesine geçerek rezervasyonları da sizin adınıza yapması şaşırtıcı olmayacak.
Harika değil mi?
Evet.
Ama aynı zamanda turizm tarihinin en büyük algoritmik güç yoğunlaşmalarından birinin başlangıcı olabilir.
Çünkü dün tüketicinin önünde yüzlerce internet sitesi vardı.
Yarın tüketici yalnızca şunu söyleyebilir:
“Bana en uygun tatili bul.”
Gerisini algoritma yapacak.
İşte asıl mesele burada başlıyor.
“En uygun” kime göre uygun?
Yapay zekâ size İstanbul’daki “en iyi on restoranı” önerdiğinde on birinci restoran neden listede değildir?
Gerçekten daha mı kötüdür?
Yoksa hakkında yeterli dijital veri olmadığı için mi görünmezdir?
Platformla ticari ilişkisi bulunmadığı için mi?
Daha fazla reklam veren, daha yüksek komisyon ödeyen veya algoritmanın önem verdiği kriterlerde daha başarılı olan işletmeler öne çıkabilir mi?
Bugün OTA sistemlerinde tartıştığımız komisyon, sıralama, sponsorlu görünürlük ve platform bağımlılığı, yapay zekâ çağında çok daha büyük bir probleme dönüşebilir.
Çünkü OTA size yüzlerce otel gösterir.
Yapay zekâ ise sizin yerinize düşünüp yalnızca üç otel önerebilir.
Bu durumda tüketicinin seçim özgürlüğü teorik olarak artarken pratikte azalabilir.
Yeni turizm ekonomisinin en değerli gayrimenkulü artık şehrin en güzel köşesi değil, algoritmanın ilk üç tavsiyesi olabilir.
Peki yapay zekâ gerçekten seyahat ediyor mu?
Hayır.
Yapay zekâ Kapadokya’yı anlatabilir ama gün doğumunda yüzüne vuran soğuğu hissetmemiştir.
Boğaz’ı tarif edebilir ama vapurdan yükselen çay kokusunu bilmez.
Napoli pizzasının yüzlerce tarifini analiz edebilir ama hayatında pizza yememiştir.
Burada başka bir yanılgıyı da ortadan kaldıralım.
Yapay zekânın arkasında yüzlerce mühendis oturup sürekli internette bilgi arayarak cevaplarımızı hazırlamıyor. Mühendisler modelleri, veri altyapısını ve sistemleri geliştiriyor. Büyük dil modelleri ise devasa miktardaki insan üretimi içerikten öğrendikleri örüntüler üzerinden cevap oluşturuyor; bazı sistemler ayrıca güncel arama, harita, fiyat ve rezervasyon verilerine bağlanabiliyor.
Dolayısıyla yapay zekânın gücü inanılmaz olabilir.
Ama beslendiği dünyanın büyük bölümü hâlâ bizim ürettiğimiz dünyadır.
Bu yüzden “Yapay zekâ ne kadar zeki?” sorusundan önce belki şunu sormalıyız:
Yapay zekâ ne kadar bağımsız?
Gerçek gezgin algoritmaya sığmaz
Turizmin özü optimizasyon değildir.
Gerçek seyahatin en güzel tarafı bazen yanlış sokağa sapmaktır.
Programınızda olmayan bir köyde durmak, turist rehberinde bulunmayan lokantada yemek yemek, hiç tanımadığınız biriyle sohbet etmek, planladığınız müzeye gidemeyip yerine hayatınız boyunca unutamayacağınız başka bir şey keşfetmektir.
Algoritma size istatistiksel olarak en doğru seçeneği gösterebilir.
Ama seyahat bazen yanlış seçeneğin doğru hatıraya dönüşmesidir.
İnsan tecrübesini veri setine indirgediğimiz anda turizmin ruhundan bir şeyler kaybetmeye başlayabiliriz.
VR seyahatin yerini alabilir mi?
Yapay zekâ ile birleşen sanal gerçeklik önümüzdeki yıllarda olağanüstü bir turizm ürünü yaratabilir.
Antik Efes’i iki bin yıl önceki haliyle dolaşabilir, 16. yüzyıl İstanbul’una gidebilir, piramitlerin yapıldığı dönemi deneyimleyebiliriz.
Bu müthiş bir eğitim, tanıtım ve pazarlama aracıdır.
Ama VR gözlüğüyle Maldivler’i görmek Maldivler’e gitmek değildir.
Çünkü seyahat sadece görmek değildir.
Sıcaklığı hissetmektir.
Koklamaktır.
Tatmaktır.
Yorulmaktır.
Kaybolmaktır.
Başka insanlara dokunmaktır.
Ve en önemlisi, kendi dünyanızdan fiziksel olarak çıkmaktır.
VR seyahatin yerine geçmekten çok, geleceğin en güçlü “seyahat fragmanı” olabilir.
Daha büyük soru: Kontrol kimde olacak?
Bugünkü yapay zekânın insanlardan nefret eden bağımsız bir iradesi yok.
Ancak yarının çok daha otonom sistemleri için tartışılması gereken mesele “robotlar insanları sevecek mi?” gibi bilimkurgu soruları değildir.
Asıl soru şudur:
Karar verme yetkisinin ne kadarını algoritmalara devredeceğiz?
Turizm bunun küçük ama öğretici bir laboratuvarıdır.
Bugün algoritma otelinizi seçer.
Yarın ulaşımınızı, restoranınızı, sigortanızı, harcamanızı ve seyahat rotanızı belirler.
Sonra başka algoritmalar enerjimizi, şehirlerimizi, ekonomimizi ve kaynaklarımızı optimize etmeye başlayabilir.
Bir gün insanı çevreye zarar veren verimsiz bir biyolojik unsur olarak değerlendiren son derece güçlü bir optimizasyon sistemi ortaya çıkarsa sorun onun “kötü” olması değildir.
Sorun, insanı merkeze koymayan bir hedefi kusursuz biçimde yerine getirmesidir.
Bu nedenle yapay zekâ çağının temel meselesi teknoloji değil, yönetişimdir.
Turizm sektörünün şimdiden sorması gereken soru:
Yapay zekâ turizme inanılmaz faydalar sağlayacaktır.
Kişiselleştirilmiş seyahat, anlık tercüme, dinamik fiyat karşılaştırması, erişilebilir turizm, yoğunluk yönetimi, alternatif destinasyonların geliştirilmesi ve sürdürülebilirlik açısından devrim yaratabilir.
Buna karşı çıkmak anlamsızdır.
Ama bugünden bazı soruların cevabını istemek zorundayız:
Algoritma neden belirli bir oteli öneriyor? Ticari ilişki varsa tüketici bunu bilecek mi? Sponsorlu tavsiye açıkça belirtilecek mi? Küçük işletmeler algoritmik görünmezliğe mahkûm olacak mı? Tüketicinin verileri kime ait olacak? Ve birkaç küresel yapay zekâ platformu turizmin yeni kapı bekçilerine dönüşürse onları kim denetleyecek?
Çünkü dün seyahat acentesine güveniyorduk.
Sonra arama motorlarına ve OTA’lara güvendik.
Şimdi yapay zekâya güvenmeye hazırlanıyoruz.
Belki geleceğin turizminde en önemli soru “Nereye gideceğiz?” olmayacak.
“Oraya gitmeye gerçekten biz mi karar verdik?” olacak.
FONLAR BATTI, TATİLLER SUYA MI DÜŞTÜ?TUGAY TOYDEMİR
ATMOSFERİ ÇİTLEYENLERGÖZDE SARI
ÜRÜNÜNÜZ GELMEDİYSE SORUMLULUK SİZDE DEĞİL, SATICIDA!AV İBRAHİM GÜLLÜ
FORMAYI TAŞIMAKHASAN EKİN KURUCUK
ANTALYASPOR HEM YÖNETİMDE, HEM SAHADA ÇÖKERTİLDİSÜLEYMAN EKİN
SOSYALİST SINIF ŞAİRİ ENVER GÖKÇE/1YUNUS YAŞAR
2003 WASHINGTON, 2026 ÜSKÜDAR: İKİ METRO HİKÂYESİTARIK ÇELENK
TARİHE NEFES ALDIRAN ÇORUM MEYDANIAHMET İLBARS
VİCDANIN EDERİ NE KADAR?DERYA DALMAZ
YALNIZLIĞIMIZ BİLE KALABALIKMELTEM YUVARLAK
HİZMET Mİ, SİYASET Mİ?MEHMET YENİKAYNAK
KENTİN HAKLI BEKLENTİSİ: KALICI BİR GELECEKIŞIK YARGIN
BİR KENT NASIL NEFES ALIR / 3.. YAZICEM ARÜV
İSTEMEK, BAŞARMANIN YARISIDIR: BİR ÇOCUĞUN İÇİNDEKİ İNANCI UYANDIRMAKPINAR TEYİN
BU HESAP SANDIKTAN DÖNERAHMET DİKİCİ
YAKTIN BENİ YALÇINKAHRAMAN KÖKTÜRK
EĞİRDİR ÇÖP OLDUBİHTER GÖRDÜ
ATATÜRK'ÜN İZİNDE OTELLER-14NİZAMETTİN ŞEN
DAVALARINI KENDİ ELLERİYLE MEZARA GÖMDÜLER!PROF DR RAMAZAN DEMİR
ATATÜRK'ÜN TÜRKÇÜLÜK ANLAYIŞI-3MUHARREM YELLİCE
MUHAFAZAKARLARI ANLAMAKALİ İHSAN DİLMEN
OTELLERDE GASTRONOMİTALİP BAYRAM
SİNESTEZİ: KOKULARIN RENGİNİ GÖRMEKGAZANFER ERYÜKSEL
BU HASTANELER, ÜLKENİN YÜZ AKIVEDAT GÜRHAN
KIŞ DEPRESYONUNA KARŞI 'GÜN IŞIĞI'
ÇOCUKLAR ENERJİ DEDEKTİFİ OLACAK
GENÇ SANATÇI NAZ SEVİNÇ'TEN, ŞİİRLERİN DİJİTAL YORUMU
TUED: MADENCİLİK VE ENERJİ HALKIN ORTAK MÜLKİYETİ OLMALIDIR
ERDEN: RÜZGAR ENERJİSİ, ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI AÇISINDAN ÇOK ÖNEML
GROWTECH ANTALYA'DA TIBBİ KENEVİR İÇİN ÖZEL ALAN
COP31 TÜRKİYE PAVİLYONUNDA EMANET KAVRAMI ÖNE ÇIKACAK
COP NIGHT'TA MÜZİK, MODA VE DANS BULUŞACAK
Tel : 0532 474 99 63 | Haber Yazılımı: CM Bilişim






